ढोरपाटन शिकार आरक्ष · Dhorpatan Hunting Reserve

स्थापना

१९८७

क्षेत्रफल

१,३२५ वर्ग कि.मि.

जिल्ला

बागलुङ, म्याग्दी

सन् १९८७ मा स्थापना भएको ढोरपाटन शिकार आरक्षले गण्डकी प्रान्तको बागलुङ र म्याग्दी जिल्लाहरूमा १,३२५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्र ओगटेको छ।

यात्राको योजना · नेपाली नागरिकका लागि

नेपाल पर्यटन बोर्डद्वारा सूचीकृत नेपाली नागरिकका लागि प्रवेश शुल्क प्रति व्यक्ति रु. १०० हो।

परिचय

ढोरपाटन शिकार आरक्ष नेपालको बागलुङ, म्याग्दि र रुकुम जिल्लामा १,३२५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्र ओगटेको छ। यो सन् १९८७ मा संरक्षित क्षेत्रको रूपमा स्थापित भएको थियो र यो नेपालको एक मात्र शिकार आरक्ष हो। आरक्षले २,८५० देखि ५,५०० मिटरको उचाइमा फैलिएको छ, जसमा अल्पाइन, सबाल्पाइन र उच्च-समशीतोष्ण वनस्पति क्षेत्रहरू छन्। आधाभन्दा बढी क्षेत्र विशेष गरी उच्च उचाइमा रहेको चउरल्याण्डले बनेको छ। आरक्षको घर निलो भेडा हो, जसलाई त्यहाँ सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण स्तनपायी मानिन्छ, र हिमालयन ताहर, जुन दुवैलाई ट्रफी शिकारका लागि अनुमति दिइएको छ। हिउँ चितुवा पनि आरक्षमा पाइन्छ र यसलाई प्रमुख प्रजातिको रूपमा मान्यता दिइएको छ। आरक्षलाई आइयुसिएन श्रेणी VI को रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ, यसको अर्थ यसले प्राकृतिक स्रोतहरूको दिगो प्रयोगलाई अनुमति दिन्छ।

भू-दृश्य र प्रकृति

आरक्षको उचाइ २,८५० देखि ५,५०० मिटर सम्म छ, जसमा आल्पाइन, सबाल्पाइन र उच्च-समशीतोष्ण वनस्पति क्षेत्रहरू समावेश छन्। आरक्षमा रहेका सामान्य रुख प्रजातिहरूमा देवदार, बर्च, स्प्रस र जुनिपर समावेश छन्। आरक्षको आधाभन्दा बढी, विशेष गरी उच्च उचाइमा, चउरल्याण्ड समावेश छ। उत्तर गङ्गा नदी आरक्षमा बग्छ र पश्चिमतिर बग्छ र भेरी नदीको सहायक नदी हो। मनसुनको मौसम आश्विन महिनाको सुरुवातसम्म रहन्छ, र माघ र फाल्गुण महिनामा तल्लो भागहरूमा हिमपात हुन्छ।

गतिविधि

ढोरपाटन शिकार आरक्षका आगन्तुकहरूले मौसमी कोटा प्रणालीअन्तर्गत ट्रफी शिकारमा भाग लिन सक्छन्। ट्रफी शिकारलाई आरक्षित कोटा प्रणालीद्वारा निर्धारित सिजनमा मात्र अनुमति दिइन्छ।

जाने उपयुक्त समय

ढोरपाटन शिकार आरक्षमा भ्रमण गर्ने सबैभन्दा राम्रो समय आश्विनको सुरुदेखि माघको अन्त्यसम्म हो, जब मनसुन समाप्त भएको छ र हिउँ पर्ने शुरु भएको छैन।

संरक्षण र समुदाय

ढोरपाटन शिकार आरक्ष लगभग २४,४७२ जनाको घर हो, जसमा स्थानीय मगर र चन्ट्याल समुदायहरू, साथै दलित र नौथर परिवारहरू छन्, जो यस क्षेत्रमा र वरपर बस्छन्। पश्चिमी नेपालमा उच्च-उचाइ इकोसिस्टमको संरक्षण गर्न नियन्त्रित ट्रफी शिकारलाई अनुमति दिँदै आरक्ष स्थापना गरिएको थियो। सन् १९६० को दशकको सुरुमा नेपाल रेड क्रस सोसाइटी र युएनएचसीआरको सहयोगमा तिब्बती शरणार्थीहरूलाई यस क्षेत्रमा पुनर्स्थापित गरिएको थियो। नेपाली गृहयुद्धको समयमा (१९९६–२००६), आरक्षलाई माओवादी विद्रोहीहरूले विद्रोही अभयारण्यको रूपमा प्रयोग गर्थे। मे २०२६ मा, आरक्षले स्थानीय हिउँ चितुवा जनसङ्ख्या अनुमान गर्न आफ्नो पहिलो क्यामेरा ट्र्याप सर्वेक्षण सुरु गर्यो। २०१७/१८ देखि २०२२/२३ सम्मका छवटा वित्तीय वर्षहरूमा व्यवस्थापन लागतले लगभग अमेरिकी डलर ३२२,५०० ले ट्रफी-शिकार राजस्व नाघेकोले शिकार शासनको दीर्घकालीन दिगोपनमाथि प्रश्न उठेको छ। राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागले आरक्षको व्यवस्थापन गर्छ।

इतिहास

यस आरक्षलाई सुरुमा शिकार आरक्षको रूपमा तोकिएको थियो, यो स्थिति अझै पनि नेपालमा आफ्नो प्रकारको एक मात्र हो। सन् १९६० को दशकको प्रारम्भमा नेपाल रेड क्रस सोसाइटी र युएनएचसीआरको सहयोगमा तिब्बती शरणार्थीहरूलाई यस क्षेत्रमा पुनर्स्थापित गरिएको थियो। नेपाली गृहयुद्धको समयमा (१९९६-२००६), आरक्षलाई माओवादी विद्रोहीहरूले विद्रोही अभयारण्यको रूपमा प्रयोग गर्थे।

तस्बिर

स्रोत थप्नुहोस्

यस स्थलबारे कुनै राम्रो पृष्ठ, भिडियो वा तस्बिर संग्रह थाहा छ? लिंक छोड्नुहोस्; प्रयोग गर्नुअघि हामी जाँच्छौं।