सूत्र ३.४

व्याख्या

धारणा, ध्यान र समाधि एउटै वस्तुमा सँगै चल्दा तीनलाई एउटै नाम दिइन्छ: संयम। व्यासभाष्य भन्छ, यो शास्त्रको आफ्नै प्राविधिक शब्द हो। दैनिक नेपालीमा संयम भनेको आफूलाई रोक्नु, नियन्त्रणमा राख्नु हो; यहाँ अर्थ अझ साँघुरो छ: तीनै अङ्ग एउटै वस्तुमा एकसाथ। यो शब्द अब पादभरि आउँछ। ३.१६ देखि ग्रन्थ बारम्बार भन्छ, "यसमा संयम गर्दा यो हुन्छ"; ती सबै वर्णन यही परिभाषामा टेक्छन्। अर्को सूत्रले संयमको फल भन्छ (३.५), र त्यसपछिको सूत्रले यसलाई तह तह गरी लगाउन भन्छ (३.६)।