सूत्र ३.६

व्याख्या

संयम कहाँ लगाउने? व्यासभाष्य भन्छ, जितिसकेको तहपछिको ठीक अर्को तहमा। तल्लो तह नजितेको साधक बीचको तह नाघेर टाढाको तहमा पुग्दैन; त्यसबिना प्रज्ञाको उज्यालो कसरी आओस् (३.५)? उल्टो पनि सत्य छ: ईश्वरको कृपाले माथिल्लो तह पाइसकेकाले अर्काको मन जान्नेजस्ता तल्ला तहमा संयम गर्नु पर्दैन। कुन तहपछि कुन आउँछ भन्ने कसले सिकाउँछ? भाष्य भन्छ, यहाँ योग नै गुरु हो, र एउटा श्लोक उद्धृत गर्छ: योगले योग जानिन्छ, योगबाटै योग अघि बढ्छ। हाम्रो पढाइमा: अर्को पाइला प्रायः आफू उभिएको पाइलाबाटै देखिन्छ।