धर्म पनि सौदा भए
पहिलो पढाइसन्दर्भसहित
विहाय वैरिणं काममर्थं चानर्थसङ्कुलम् । धर्ममप्येतयोर्हेतुं सर्वत्रानादरं कुरु ॥
॥ १०.१ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
vihāya vairiṇaṃ kāmamarthaṃ cānarthasaṅkulam । dharmamapyetayorhetuṃ sarvatrānādaraṃ kuru ॥
अर्थ
वैरी कामना, अनर्थले भरिएको अर्थ र ती दुईकै साधन बनेको धर्मसमेत छोडेर सबैतिर अनादर गर।
सार
काम वैरी, अर्थ अनर्थ, धर्म तिनको साधन: सबैतिर अनादर।
विस्तार · थप शब्दमा
अष्टावक्र धन र भोगमा मात्र रोकिँदैनन्; तिनै पाउन गरिने धर्मलाई समेत प्रश्न गर्छन्। पुण्यको काम पनि ‘यसबाट मलाई के फल आउँछ?’ भन्ने सौदामा बदलियो भने भित्रको तृष्णा उस्तै रहन सक्छ। यहाँ धर्मको उल्लेख लुकाउन मिल्दैन, तर यसलाई सदाचार र करुणा सबै बेकार छन् भन्ने सामान्य घोषणा बनाउनु पनि चुक हो। टीकाले लक्षित गरेको सकाम कर्म र त्यसको फलासक्तिलाई स्पष्ट छुट्याएर मनन गर।
खण्डको प्रसङ्ग · काम, अर्थ, सौदाको धर्म र छोटो सम्पदा
वैरी काम, अनर्थको अर्थ र तिनको साधन बनेको धर्म; र मित्र, घर, धन, परिवार तीन-पाँच दिनको इन्द्रजाल।
यो प्रसङ्ग खण्डका २ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- काम
- काम
- अर्थ
- अर्थ, धन
- धर्म
- धर्म
- अनादर
- अनादर: उपेक्षा / अनासक्ति
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
कुनै असल काम पहिचान, पुरस्कार वा स्वीकृतिको सौदा बनेको छ?
'धर्म पनि', लैङ्गिक सम्पदा-सूची र 'कर्मबाट उपरम' सन्दर्भबिना गलत बुझिन्छन्; दैनिक स्लटमा राखिँदैन।
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी