तीन-पाँच दिनको सपना
सन्दर्भसहित
स्वप्नेन्द्रजालवत् पश्य दिनानि त्रीणि पञ्च वा । मित्रक्षेत्रधनागारदारदायादिसम्पदः ॥
॥ १०.२ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
svapnendrajālavat paśya dināni trīṇi pañca vā । mitrakṣetradhanāgāradāradāyādisampadaḥ ॥
अर्थ
मित्र, जमिन, धन, घर, पत्नी र दायादको सम्पदालाई तीन वा पाँच दिनको सपना वा इन्द्रजालझैँ हेर।
सार
मित्र, जमिन, धन, घर, परिवार: तीन-पाँच दिनको इन्द्रजाल।
विस्तार · थप शब्दमा
अष्टावक्रले प्रिय र सुरक्षित ठानिएका आधारहरू एकै सूचीमा राख्छन्—मित्र, भूमि, धन, घर, पत्नी र दायाद। ‘तीन वा पाँच दिन’ भन्ने तीखो भाषा तिनको क्षणभङ्गुरता देखाउन आएको हो; सम्बन्धको आयु गन्ने भविष्यवाणी होइन। सपना वा इन्द्रजालको उपमाले ‘यही सधैँ रहनैपर्छ’ भन्ने पकड हल्लाउँछ। मानिसलाई आफ्नो सम्पत्ति ठानेर हेर्नुभन्दा तिनको स्वतन्त्र गरिमा राख्दै परिवर्तनशील सम्बन्धमा माया र सजगता राख्ने मनन आवश्यक छ।
खण्डको प्रसङ्ग · काम, अर्थ, सौदाको धर्म र छोटो सम्पदा
वैरी काम, अनर्थको अर्थ र तिनको साधन बनेको धर्म; र मित्र, घर, धन, परिवार तीन-पाँच दिनको इन्द्रजाल।
यो प्रसङ्ग खण्डका २ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- स्वप्न
- सपना
- इन्द्रजाल
- इन्द्रजाल
- दायाद
- दायाद: उत्तराधिकारी
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
परिवर्तन चिन्दा हेरचाह कम अर्थपूर्ण होइन, झन् उपस्थित बन्न सक्छ?
'धर्म पनि', लैङ्गिक सम्पदा-सूची र 'कर्मबाट उपरम' सन्दर्भबिना गलत बुझिन्छन्; दैनिक स्लटमा राखिँदैन।
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी