इच्छा-अनिच्छा छोड्ने सामर्थ्य
आब्रह्मस्तम्बपर्यन्ते भूतग्रामे चतुर्विधे । विज्ञस्यैव हि सामर्थ्यमिच्छानिच्छाविवर्जने ॥
॥ ४.५ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
ābrahmastambaparyante bhūtagrāme caturvidhe । vijñasyaiva hi sāmarthyamicchānicchāvivarjane ॥
अर्थ
ब्रह्मादेखि तृणसम्मको चार प्रकारको जीवसमूहमा इच्छा–अनिच्छा छोड्ने सामर्थ्य ज्ञानीमा हुन्छ।
सार
इच्छा-अनिच्छा छोड्ने सामर्थ्य ज्ञानीमै छ।
विस्तार · थप शब्दमा
चाहेको कुरा तान्ने र नचाहेको कुरा धकेल्ने चालले जीवनको धेरै भाग चलाउँछ। जनकको भनाइमा यही इच्छा–अनिच्छाको पकड छोड्ने सामर्थ्य ज्ञानबाट खुल्छ। ब्रह्मादेखि तृणसम्मको विस्तारले दाबीलाई समस्त सृष्टिसम्म पुर्याउँछ; ‘चार प्रकार’ ग्रन्थको परम्परागत जीववर्गीकरण हो। यसलाई आधुनिक जीवविज्ञानको तथ्य वा ज्ञानी मानिसको सामाजिक श्रेष्ठता प्रमाणित गर्ने सूची नठान; मनको बन्धनमाथि गरिएको दार्शनिक कथन हो।
खण्डको प्रसङ्ग · रुचि छोड्नु र जानेअनुसार गर्नु
इच्छा-अनिच्छा छोड्ने सामर्थ्य, र जानेको सत्य र जीवनको चलनबीचको मेल: निर्भयता त्यहीँबाट।
यो प्रसङ्ग खण्डका २ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- चतुर्विध
- चार प्रकारका
- इच्छा / अनिच्छा
- इच्छा / अनिच्छा
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
रुचिलाई चिन्दै पनि त्यसले पूरै प्रतिक्रिया चलाउन नदिन सकिन्छ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी