द्वन्द्वबिनाको समय कुन?
मुख्य श्लोकपहिलो पढाइ
कोऽसौ कालो वयः किं वा यत्र द्वन्द्वानि नो नृणाम् । तान्युपेक्ष्य यथाप्राप्तवर्ती सिद्धिमवाप्नुयात् ॥
॥ ९.४ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
ko'sau kālo vayaḥ kiṃ vā yatra dvandvāni no nṛṇām । tānyupekṣya yathāprāptavartī siddhimavāpnuyāt ॥
अर्थ
द्वन्द्व नहुने समय वा उमेर कुन छ? तिनलाई उपेक्षा गर्दै यथाप्राप्तमा रहनेले सिद्धि पाउन सक्छ।
सार
द्वन्द्वबिनाको समय छैन; आइपरेकोसँग रहनेले सिद्धि पाउँछ।
विस्तार · थप शब्दमा
कुनै दिन सबै अनुकूल भएपछि मात्र शान्त हुन्छु भन्ने आशा जीवनभरि सर्दै जान सक्छ। अष्टावक्र सोध्छन्—द्वन्द्व नभएको समय वा उमेर कुन हो? निम्तो प्राप्त अवस्थासँग विवेकपूर्वक रहँदै सुख–दुःखको तानातानलाई अन्तिम मालिक नबनाउनु हो। उपेक्षा गर्नु समस्या नदेख्नु वा अन्याय सहिरहनु होइन; हरेक द्वन्द्व समाप्त नभएसम्म आत्मबोध असम्भव छ भन्ने सर्त छोड्नु भन्ने सम्पादकीय अर्थ यहाँ उपयोगी छ।
खण्डको प्रसङ्ग · अनित्यता र द्वन्द्वबीचको जीवन
सबै अनित्य र असार भन्ने निश्चय; र द्वन्द्वबिनाको समय नहुँदा आइपरेकोसँग रहनु।
यो प्रसङ्ग खण्डका २ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- द्वन्द्व
- द्वन्द्व, जोडी-विपरीत
- यथाप्राप्तवर्तिन्
- यथाप्राप्तवर्ती: आइपरेकोसँग रहने
- सिद्धि
- सिद्धि
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
परिस्थिति आदर्श हुनुअघि नै कुन सार्थक ध्यान सुरु हुन सक्छ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी