गुरु को हो?
कृत्वा मूर्तिपरिज्ञानं चैतन्यस्य न किं गुरुः । निर्वेदसमतायुक्त्या यस्तारयति संसृतेः ॥
॥ ९.६ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
kṛtvā mūrtiparijñānaṃ caitanyasya na kiṃ guruḥ । nirvedasamatāyuktyā yastārayati saṃsṛteḥ ॥
अर्थ
वैराग्य र समताबाट चेतनाको स्वरूप चिनी संसारबाट पार लगाउने व्यक्ति नै गुरु होइन र?
सार
चेतनाको स्वरूप चिनी वैराग्य-समताले पार लगाउने नै गुरु।
विस्तार · थप शब्दमा
मतहरूको भिन्नतापछि अष्टावक्र गुरुको सारतिर प्रश्न फर्काउँछन्। नाम, पद वा बाहिरी आडम्बरभन्दा चेतनाको स्वरूपको बोध र वैराग्य–समताबाट पार लगाउने सामर्थ्य यहाँ महत्त्वपूर्ण देखिन्छ। ‘मूर्ति’ लाई यस प्रसङ्गमा चेतनाको स्वरूप भनेर बुझिएको छ, प्रतिमा बनाउने आदेशका रूपमा होइन। वाक्यको सम्बन्धबारे टीकामा फरक जोड भएकाले यो एउटा सम्पादकीय पठन हो; गुरुको दाबी आफैँ प्रमाणित भयो भन्ने निष्कर्ष होइन।
खण्डको प्रसङ्ग · अनेक मत र गुरुको प्रश्न
मतहरूको विविधता देखेर वैराग्य; र गुरु भनेको चेतनाको स्वरूप चिनेर पार लगाउने।
यो प्रसङ्ग खण्डका २ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- मूर्तिपरिज्ञान
- मूर्तिपरिज्ञान: स्वरूपको पूरा ज्ञान
- चैतन्य
- चैतन्य: चेतना
- गुरु
- गुरु
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
स्पष्टता र आचरणमा देखिने कुन असरले गुरुको मार्गदर्शनलाई मूल्यवान बनाउँछ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी