भूतलाई भूतमात्र देख
पश्य भूतविकारांस्त्वं भूतमात्रान् यथार्थतः । तत्क्षणाद् बन्धनिर्मुक्तः स्वरूपस्थो भविष्यसि ॥
॥ ९.७ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
paśya bhūtavikārāṃstvaṃ bhūtamātrān yathārthataḥ । tatkṣaṇād bandhanirmuktaḥ svarūpastho bhaviṣyasi ॥
अर्थ
भूतका विकारलाई यथार्थमा भूतमात्र देख; त्यही क्षण बन्धनबाट छुटेर स्वस्वरूपमा स्थित हुनेछौ।
सार
भूतका विकारलाई भूतमात्र देख: त्यही क्षण मुक्त।
विस्तार · थप शब्दमा
शरीर, इन्द्रिय र दृश्य पदार्थलाई तिनको परिवर्तनशील तत्त्वगत रूपमै हेर्न अष्टावक्र भन्छन्। ‘भूत’ यहाँ प्रेत होइन, पञ्चमहाभूतको भाषा हो; ‘विकार’ तिनका रूपान्तरण हुन्। तिनलाई जान्ने आत्मा र तिनैलाई सम्पूर्ण आफू ठान्ने पहिचानबीच विवेक खुल्दा स्वरूपमा स्थिति भनिएको छ। यो शरीरको मूल्य घटाउनु होइन; बदलिने संयोजनलाई नै अचल आत्मा मानिरहनुपर्ने हो कि होइन भन्ने प्रश्न हो।
खण्डको प्रसङ्ग · भूत, वासना र जस्तो छ त्यस्तै रहनु
भूतका विकारलाई भूतमात्र देख; वासना नै संसार, तिनलाई छोडेर अहिले जस्तो छौ त्यस्तै रह।
यो प्रसङ्ग खण्डका २ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- भूतविकार
- भूतका विकार
- भूतमात्र
- भूतमात्र
- स्वरूपस्थ
- स्वरूपमा स्थित
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
शरीरको बदलिँदो अवस्था र आफू को हुँ भन्ने पूरा कथालाई छुट्याउन सकिन्छ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी