शूद्र भनिने विप्र
हेर्ने दृष्टि · आजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
यो श्लोकले केही सामान बेच्ने ब्राह्मणलाई 'शूद्र' भनेर अपमान गर्छ; यसले 'शूद्र' लाई गालीको शब्द बनाउँछ र जन्म र पेसाका आधारमा मानिसको श्रेणी तोक्छ। यस्तो सोचले शताब्दियौँसम्म ठूलो समुदायलाई होच्याएको छ; जातका आधारमा हुने भेदभाव र छुवाछूत नेपालको संविधान र कानुनले निषेध गरेको छ। यो ऐतिहासिक पाठका रूपमा मात्र राखिएको छ।
यो श्लोक आजको मूल्यसँग मेल खाँदैन। किन? पाठ र अर्थ हेर्नुहोस्
लाक्षादितैलनीलीनां कौसुम्भमधुसर्पिषाम् । विक्रेता मद्यमांसानां स विप्रः शूद्र उच्यते ॥
॥ ११.१४ ॥अर्थ
जो लाहा, तेल, नील, कुसुम्भ (रङ), मह, घिउ, रक्सी र मासु बेच्छ, त्यस्तो विप्रलाई शूद्र भनिन्छ।
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org