पाद १

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

समाधिपादः · निर्मल मणिदेखि निर्बीज समाधिसम्म

सूत्र १.४५

सूक्ष्मविषयत्वं चालिङ्गपर्यवसानम् ॥

॥ १.४५ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

sūkṣmaviṣayatvaṃ cāliṅgaparyavasānam

शब्दार्थ

मस्यौदा

सूक्ष्म-विषयत्वम् च अलिङ्ग-पर्यवसानम्

सूक्ष्मsūkṣma
सूक्ष्म
विषयत्वम्viṣayatvam
विषयको दायरा
चca
र
अलिङ्गaliṅga
कुनै चिह्न नभएको, अव्यक्त प्रकृति
पर्यवसानम्paryavasānam
अन्तिम सीमा

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

सूक्ष्म विषयको दायरा अव्यक्त प्रकृतिसम्म पुग्छ।

नेवारी देवस्थलमा जपाकुसुमछेउ रातो चम्किँदै निर्मल स्फटिक।
एआईले बनाएको चित्र · सूत्र १.४१ · व्यासभाष्य १.४१

खण्डको चित्र: जपाकुसुमछेउको स्फटिक

अर्थ

सूक्ष्म विषयको सीमा अलिङ्ग अर्थात् अव्यक्त प्रकृतिसम्म पुग्छ।

खण्डको प्रसङ्ग · निर्मल मणिदेखि निर्बीज समाधिसम्म

मणिको उपमाले विषयको आकार ग्रहण गर्ने समापत्ति बुझाउँछ। त्यसपछि स्थूल र सूक्ष्म विषयका, विकल्प मिसिएका र विकल्प क्षीण भएका समापत्ति, ऋतम्भरा प्रज्ञा तथा त्यसका संस्कारको समेत निरोधको चर्चा हुन्छ। यी भेद धैर्यपूर्वक पढ्दा खुल्छन्; यिनको अर्थ सामान्य एकाग्रता वा काममा डुब्ने अनुभवभन्दा गहिरो छ।

यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र १.४०–१.५१)

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा