पाद १

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

समाधिपादः · चित्तवृत्तिका पाँच प्रकार

सूत्र १.६

प्रमाणविपर्ययविकल्पनिद्रास्मृतयः ॥

॥ १.६ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

pramāṇaviparyayavikalpanidrāsmṛtayaḥ

शब्दार्थ

मस्यौदा

प्रमाण-विपर्यय-विकल्प-निद्रा-स्मृतयः

प्रमाणpramāṇa
सही ज्ञान
विपर्ययviparyaya
गलत बुझाइ
विकल्पvikalpa
शब्दले मात्र बनेको धारणा
निद्राnidrā
निद्रा
स्मृतयःsmṛtayaḥ
सम्झना

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

ती पाँच हुन्: सही ज्ञान, गलत बुझाइ, शब्दले मात्र बनेको धारणा, निद्रा र सम्झना।

दुई खेतको पानीमा चन्द्रमा, किसान आकाशको एउटै चन्द्रमातिर हेर्दै।
एआईले बनाएको चित्र · व्यासभाष्य १.८

खण्डको चित्र: आकाशमा एउटै चन्द्रमा

अर्थ

ती प्रमाण, विपर्यय, विकल्प, निद्रा र स्मृति हुन्।

खण्डको प्रसङ्ग · चित्तवृत्तिका पाँच प्रकार

प्रमाण, विपर्यय, विकल्प, निद्रा र स्मृतिले चित्तका फरक क्रिया जनाउँछन्। सबै मानसिक घटना असत्य वा हानिकारक हुँदैनन्। ग्रन्थले क्लिष्ट र अक्लिष्ट वृत्ति पनि छुट्याउँछ। दैनिक जीवनमा के देखियो, के अनुमान गरियो र के सम्झियो भनेर सोध्न सकिन्छ; यो प्रश्न पाँच वृत्तिमा पस्ने ढोका हो, तिनको पूरा व्याख्या होइन।

यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र १.५–१.११)

मुख्य शब्द

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा