पाद १

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

समाधिपादः · चित्तवृत्तिका पाँच प्रकार

सूत्र १.७

प्रत्यक्षानुमानागमाः प्रमाणानि ॥

॥ १.७ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

pratyakṣānumānāgamāḥ pramāṇāni

शब्दार्थ

मस्यौदा

प्रत्यक्ष-अनुमान-आगमाः प्रमाणानि

प्रत्यक्षpratyakṣa
आफैँ देखेको, इन्द्रियबाट सीधा ज्ञान
अनुमानanumāna
तर्कबाट निकालिएको ज्ञान
आगमाःāgamāḥ
भरपर्दो वचन, शास्त्र
प्रमाणानिpramāṇāni
सही ज्ञानका साधन

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

सही ज्ञान तीन बाटोबाट आउँछ: आफैँ देखेर, तर्क गरेर, र भरपर्दो व्यक्ति वा शास्त्रको वचनबाट।

दुई खेतको पानीमा चन्द्रमा, किसान आकाशको एउटै चन्द्रमातिर हेर्दै।
एआईले बनाएको चित्र · व्यासभाष्य १.८

खण्डको चित्र: आकाशमा एउटै चन्द्रमा

अर्थ

प्रत्यक्ष अनुभव, अनुमान र विश्वसनीय वचन प्रमाणका साधन हुन्।

व्याख्या

सही ज्ञानका तीन साधन छन्। प्रत्यक्ष भनेको इन्द्रियबाट सीधै थाहा पाउनु हो; अनुमान भनेको तर्कबाट जान्नु, जस्तै धुवाँ देखेर आगो छ भन्नु; आगम भनेको भरपर्दो व्यक्ति वा शास्त्रको वचन। व्यासभाष्यले आगमको सर्त स्पष्ट राख्छ: बोल्ने व्यक्ति विश्वासयोग्य हुनुपर्छ, र उसले आफैँ देखेको वा तर्कले बुझेको कुरा भन्नुपर्छ। बोल्ने नै भरपर्दो नभए त्यो वचन टिक्दैन। हाम्रो पढाइमा: फोनमा आएको हरेक सन्देश आगम होइन। अरूलाई पठाउनुअघि सोधौँ: यो कसले भन्यो, र उसले कसरी थाहा पायो?

आजको लागि

कुनै खबर अरूलाई पठाउनुअघि सोधौँ: यो मैले देखेँ, अनुमान गरेँ, कि कसैले भन्यो?

मुख्य शब्द

यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा