प्रकरण १०

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

श्लोक ५–५ · परमार्थबाट जान्ने इच्छामाथि प्रश्न

अझ के जान्ने?

तिमी एक शुद्ध चेतना हौ; विश्व जड र असत् छ। अविद्या पनि स्वतन्त्र वस्तु होइन भने अझ जान्ने तृष्णा केको?
एआईले बनाएको चित्र
अष्टावक्र

त्वमेकश्चेतनः शुद्धो जडं विश्वमसत्तथा । अविद्यापि न किञ्चित्सा का बुभुत्सा तथापि ते ॥

॥ १०.५ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

tvamekaścetanaḥ śuddho jaḍaṃ viśvamasattathā । avidyāpi na kiñcitsā kā bubhutsā tathāpi te ॥

अर्थ

तिमी एक शुद्ध चेतना हौ; विश्व जड र असत् छ। अविद्या पनि केही होइन भने अझ जान्ने तृष्णा केको?

सार

तिमी एक, चेतन, शुद्ध; जगत् जड; अविद्या पनि केही होइन: जान्ने तृष्णा केको?

विस्तार · थप शब्दमा

अष्टावक्रले यहाँ प्रश्नको खोजीलाई पनि अन्तिम आधारसम्म पुर्‍याउँछन्। आत्मा शुद्ध चेतना र अविद्या स्वतन्त्र सत्ता होइन भने ‘अझ अर्को कुरा जानेपछि मात्र पूरा हुन्छु’ भन्ने तृष्णा केमा टिकेको छ? यो विद्यालय, अध्ययन वा यथार्थ जाँचलाई त्याग्ने सामान्य आदेश होइन; आत्मालाई सधैँ भविष्यमा पाउनुपर्ने अज्ञात वस्तु बनाउने खोजमाथिको प्रश्न हो। हिन्दी टीकाले आत्मबोधको जिज्ञासा र जड विषयको तृष्णाबीच भेद थपेको छ।

खण्डको प्रसङ्ग · परमार्थबाट जान्ने इच्छामाथि प्रश्न

तिमी एक, चेतन, शुद्ध; जगत् जड; अविद्या पनि केही होइन: जान्ने तृष्णा केको?

यो प्रसङ्ग खण्डका १ श्लोकको साझा हो।

मुख्य शब्द

चेतन
चेतन
जड
जड
अविद्या
अविद्या
बुभुत्सा
बुभुत्सा: जान्ने इच्छा
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।

अर्को व्याख्याले देख्न सघाइरहेको छ, कि हेर्ने काम पर सारिरहेको?

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी