आश्चर्यको पहिलो उद्गार
मुख्य श्लोकपहिलो पढाइ
अहो निरञ्जनः शान्तो बोधोऽहं प्रकृतेः परः । एतावन्तमहं कालं मोहेनैव विडम्बितः ॥
॥ २.१ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
aho nirañjanaḥ śānto bodho'haṃ prakṛteḥ paraḥ । etāvantamahaṃ kālaṃ mohenaiva viḍambitaḥ ॥
अर्थ
आश्चर्य! म निर्मल, शान्त र प्रकृतिभन्दा परको चेतना हुँ; यतिका समय मोहले मलाई भ्रमित बनाएको रहेछ।
सार
मोह सकियो: म निर्मल, शान्त चेतना हुँ।
विस्तार · थप शब्दमा
जनकको पहिलो प्रतिक्रिया आश्चर्य हो—‘म त निर्मल, शान्त र प्रकृतिभन्दा परको चेतना रहेछु!’ आफूलाई शरीर, मन र बदलिँदा अवस्थामै सीमित ठानेर बिताएको समय अब उनलाई नयाँ दृष्टिले देखिन्छ। यहाँ ज्ञान भनेको बाहिरबाट थपिएको उपाधि होइन; पहिलेदेखि रहेको स्वरूप चिन्नु हो। त्यसैले उनको उद्गारमा आत्मप्रशंसा भन्दा लामो भ्रम खुलेपछिको विस्मय सुनिन्छ।
खण्डको प्रसङ्ग · चिनाइ, र देह-जगत्को पकड खुकुलिनु
उपदेशपछि जनकका पहिला शब्द: विस्मय, र 'म यो शरीर हुँ, यो संसार मेरो हो' भन्ने पकड खुकुलिनु।
यो प्रसङ्ग खण्डका ३ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- निरञ्जन
- निर्मल, दागरहित
- बोध
- चेतना
- प्रकृति
- प्रकृति, जगत्को उपादान
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
आफ्नोबारेको कुन परिचित कथा सम्पूर्ण पहिचान नभई एउटा व्याख्या मात्र हुन सक्छ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी