प्रकरण २

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

श्लोक २३–२५ · चित्तको हावा, जगत्को जहाज र जीवका छाल

जीवरूपी छालहरूको खेल

मुख्य श्लोकपहिलो पढाइ
म अनन्त महासागरमा जीवरूपी छालहरू स्वभावतः उठ्छन्, एकअर्कासँग ठोक्किन्छन्, खेल्छन् र फेरि प्रवेश गर्छन्—आश्चर्य!
एआईले बनाएको चित्र
जनक

मय्यनन्तमहाम्भोधावाश्चर्यं जीववीचयः । उद्यन्ति घ्नन्ति खेलन्ति प्रविशन्ति स्वभावतः ॥

॥ २.२५ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

mayyanantamahāmbhodhāvāścaryaṃ jīvavīcayaḥ । udyanti ghnanti khelanti praviśanti svabhāvataḥ ॥

अर्थ

म अनन्त महासागरमा जीवरूपी छालहरू स्वभावतः उठ्छन्, एकअर्कासँग ठोक्किन्छन्, खेल्छन् र फेरि प्रवेश गर्छन्—आश्चर्य!

सार

ममा जीवका छाल उठ्छन्, ठोक्किन्छन्, खेल्छन्, मिसिन्छन्।

विस्तार · थप शब्दमा

अध्याय समुद्रकै खुला दृश्यमा टुङ्गिन्छ: जीवरूपी छालहरू उठ्छन्, एकअर्कासँग ठोक्किन्छन्, खेल्छन् र फेरि समुद्रमै मिसिन्छन्। जनकको विस्मय घटनाको विविधतामा मात्र होइन, त्यो सबै एउटै आधारमा प्रकट भएको अनुभूतिमा छ। छालको गति र समुद्रको व्यापकता एकैचोटि हेर्न सक्नु यस अन्तिम उपमाको शक्ति हो। व्यवहारमा भने यसको प्रयोग अरूको दुःखलाई ‘खेलमात्र’ भनेर टार्न होइन, भेदका बीच आधारको एकत्व मनन गर्न हो।

खण्डको प्रसङ्ग · चित्तको हावा, जगत्को जहाज र जीवका छाल

अन्त्यको समुद्र: चित्तको हावासँगै विश्व उठ्छन्, हावा थामिँदा व्यापारीको जहाज नष्ट हुन्छ, र जीवका छाल खेलिरहन्छन्।

यो प्रसङ्ग खण्डका ३ श्लोकको साझा हो।

मुख्य शब्द

जीववीचि
जीवरूपी छाल
घ्नन्ति
ठोक्किन्छन्
स्वभावतः
स्वभावैले
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।

फराकिलो दृष्टि राख्दै पनि कुनै एक चोटप्रति सावधानीपूर्वक प्रतिक्रिया दिन सकिन्छ?

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी