छाल, फिँज र फोका
पहिलो पढाइ
यथा न तोयतो भिन्नास्तरङ्गाः फेनबुद्बुदाः । आत्मनो न तथा भिन्नं विश्वमात्मविनिर्गतम् ॥
॥ २.४ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
yathā na toyato bhinnāstaraṅgāḥ phenabudbudāḥ । ātmano na tathā bhinnaṃ viśvamātmavinirgatam ॥
अर्थ
छाल, फिँज र फोका पानीबाट भिन्न नभएझैँ आत्माबाट प्रकट विश्व पनि आत्माबाट भिन्न छैन।
सार
छाल पानीबाट भिन्न छैन; विश्व आत्माबाट भिन्न छैन।
विस्तार · थप शब्दमा
पानीमा छाल उठ्छ, फिँज बन्छ, फोका देखिन्छन्—रूप फरक छन्, तर पानीबाट अलग कुनै पदार्थ आएका छैनन्। जनक विश्व र आत्माको सम्बन्धलाई यसै गरी मनन गर्छन्। अनेक रूपको उपस्थिति अस्वीकार नगरी तिनको आधारमा रहेको अभिन्नता देखाउनु यस उपमाको शक्ति हो। छाललाई राम्ररी हेर्दा पानी नै देखिएझैँ विविधतामै एकत्वतिर फर्कने निम्तो यहाँ छ।
खण्डको प्रसङ्ग · पानी, धागो, चिनी र सच्चिएका भ्रम
एउटै कुराका लागि सात उपमा: विश्व आफ्नो आधारबाट भिन्न छैन, र आधार चिनेपछि भ्रम टुङ्गिन्छ।
यो प्रसङ्ग खण्डका ७ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- तोय
- पानी
- तरङ्ग
- छाल
- फेनबुद्बुद
- फिँज र फोका
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
भिन्न रूपहरूसँगै साझा आधारमा पनि ध्यान दिँदा के बदलिन्छ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी