भोगको लीलामा पनि फरक
पहिलो पढाइ
हन्तात्मज्ञानस्य धीरस्य खेलतो भोगलीलया । न हि संसारवाहीकैर्मूढैः सह समानता ॥
॥ ४.१ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
hantātmajñānasya dhīrasya khelato bhogalīlayā । na hi saṃsāravāhīkairmūḍhaiḥ saha samānatā ॥
अर्थ
हन्त! भोगको लीलामा खेल्दै गरेको आत्मज्ञानी धीरको, संसारको बोझ बोक्ने मूढहरूसँग समानता हुँदैन।
सार
उही भोग, तर बोझ बोक्ने मूढसँग ज्ञानीको समानता छैन।
विस्तार · थप शब्दमा
अध्याय ३ का प्रश्नपछि जनकले आफ्नो अनुभव फेरि स्पष्ट गर्छन्: बाहिर एउटै काम वा भोग देखिए पनि भित्रको सम्बन्ध फरक हुन सक्छ। आत्मज्ञानीले प्राप्त अनुभवलाई खेलझैँ देख्छ; आफूलाई त्यसैबाट पूरा गर्नुपर्ने बोझ बोकेको हुँदैन। यो आफूलाई अरूभन्दा माथि ठान्ने घोषणा बन्यो भने यसको मर्म हराउँछ। यहाँ जाँच्नुपर्ने कुरा बाहिरी गतिविधिको नामभन्दा त्यसमा बाँधिएको पहिचान र आसक्ति हो।
खण्डको प्रसङ्ग · भोग र प्राप्ति, नयाँ अहंकारको बोझबिना
उही भोग, तर बोझ छैन; देवताले चाहेको पद, तर हर्षको उछाल छैन।
यो प्रसङ्ग खण्डका २ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- आत्मज्ञ
- आत्मज्ञ: आत्मा जान्ने (हिन्दी पाठ)
- भोगलीला
- भोगको लीला
- संसारवाहिक
- संसारको बोझ बोक्ने
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
अनुभवको आनन्द लिइरहेका छौ, कि त्यसले तिमी को हौ भन्ने प्रमाणित गरिदेओस् भनी मागिरहेका छौ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी