जहाज डुल्छ, समुद्र अधैर्य हुँदैन
मुख्य श्लोकपहिलो पढाइ
मय्यनन्तमहाम्भोधौ विश्वपोत इतस्ततः । भ्रमति स्वान्तवातेन न ममास्त्यसहिष्णुता ॥
॥ ७.१ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
mayyanantamahāmbhodhau viśvapota itastataḥ । bhramati svāntavātena na mamāstyasahiṣṇutā ॥
अर्थ
म अनन्त महासागरमा मनको हावाले विश्वरूपी जहाज यताउता डुल्छ; ममा त्यसप्रति असहिष्णुता छैन।
सार
जहाज मनको हावाले डुल्छ; समुद्रमा अधैर्य छैन।
विस्तार · थप शब्दमा
विश्वरूपी जहाज मनको हावाले यता–उता चलिरहेको छ; जनक आफूलाई त्यो जहाजभन्दा व्यापक महासागरका रूपमा चिन्छन्। यसपटक जोड जहाज रोक्नमा छैन, त्यसको चालप्रति असहिष्णुता नरहनुमा छ। मन चल्यो भन्दैमा फेरि असफल भएँ भन्ने अर्को संघर्ष नथप्ने भाव यहाँ भेटिन्छ। व्यवहारमा भने असहिष्णुता घट्नु र आवश्यक काम नगर्नु फरक कुरा हुन्; समुद्रको उपमाले स्पष्ट प्रतिक्रिया दिन सक्ने ठाउँ खोल्न सक्छ।
खण्डको प्रसङ्ग · जहाज र छाल: न अधैर्य, न लाभ-हानि
जहाज मनको हावाले डुल्छ, समुद्र अधैर्य हुँदैन; छाल उठ्छ-बस्छ, समुद्र न बढ्छ, न घट्छ।
यो प्रसङ्ग खण्डका २ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- विश्वपोत
- विश्वरूपी जहाज
- स्वान्तवात
- मनको हावा
- असहिष्णुता
- असहिष्णुता, अधैर्य
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
मनले ल्याएको कठिनाइमाथि मनप्रतिको रिस पनि थपिरहेका छौ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी