छालले न थप्छ, न घटाउँछ
पहिलो पढाइ
मय्यनन्तमहाम्भोधौ जगद्वीचिः स्वभावतः । उदेतु वास्तमायातु न मे वृद्धिर्न च क्षतिः ॥
॥ ७.२ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
mayyanantamahāmbhodhau jagadvīciḥ svabhāvataḥ । udetu vāstamāyātu na me vṛddhirna ca kṣatiḥ ॥
अर्थ
म अनन्त महासागरमा जगत्रूपी छाल उठोस् वा अस्ताओस्; मेरो न वृद्धि हुन्छ, न क्षति।
सार
छाल उठोस् वा बसोस्: मेरो न वृद्धि, न क्षति।
विस्तार · थप शब्दमा
छाल उठ्दा समुद्रको आधारमा अर्को पानी थपिएको होइन; छाल शान्त हुँदा पानी खोसिएको पनि होइन। जनक विश्वरूपी छालका उदय र अस्तलाई आत्मस्वरूपको लाभ–हानि मान्दैनन्। रूप बदलिएको देख्नु र आफ्नो पूर्णता घटबढ भयो ठान्नुबीचको भेद यहाँ महत्त्वपूर्ण छ। यसलाई व्यावहारिक क्षति कहिल्यै हुँदैन भन्ने दाबी नबनाऊ; श्लोक आत्माको दृष्टिबाट बोलिरहेको छ, शरीर र सम्बन्धका विशेष आवश्यकताबाट होइन।
खण्डको प्रसङ्ग · जहाज र छाल: न अधैर्य, न लाभ-हानि
जहाज मनको हावाले डुल्छ, समुद्र अधैर्य हुँदैन; छाल उठ्छ-बस्छ, समुद्र न बढ्छ, न घट्छ।
यो प्रसङ्ग खण्डका २ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- जगद्वीचि
- जगत्रूपी छाल
- वृद्धि / क्षति
- वृद्धि / क्षति
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
परिणाम आफ्नो सम्पूर्ण अस्तित्वको फैसला नभई प्रतिक्रिया दिनुपर्ने सूचना मात्र हुँदा के बदलिन्छ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी