इन्द्रजालजस्तो जगत्
मुख्य श्लोकपहिलो पढाइ
अहो चिन्मात्रमेवाहमिन्द्रजालोपमं जगत् । इति मम कथं कुत्र हेयोपादेयकल्पना ॥
॥ ७.५ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
aho cinmātramevāhamindrajālopamaṃ jagat । iti mama kathaṃ kutra heyopādeyakalpanā ॥
अर्थ
म चेतनामात्र हुँ र जगत् जादुको प्रदर्शनझैँ छ; मेरो लागि समात्ने वा त्याग्ने कल्पना कसरी टिक्ने?
सार
म चेतनामात्र, जगत् इन्द्रजाल: लिने-छोड्ने कल्पना कहाँ?
विस्तार · थप शब्दमा
जादुको प्रदर्शनमा दृश्य चित्ताकर्षक हुन्छ, तर त्यसलाई जस्तो देखियो ठीक त्यस्तै स्वतन्त्र सत्य ठान्दा भ्रम हुन्छ। जनक यही उपमाबाट विश्व र आफ्नो चेतनस्वरूपबारे बोल्छन्। त्यस्तो बोधमा ‘यो समातेर मात्र पूरा हुन्छु, त्यो हटाएर मात्र सुरक्षित हुन्छु’ भन्ने आग्रहको आधार के रहन्छ? यहाँ उपयोगी निर्णय वा करुणा हराउने कुरा होइन; ग्रहण–त्यागको द्वन्द्वले आत्मपरिचय चलाइरहनुपर्ने हो कि होइन भन्ने प्रश्न हो।
खण्डको प्रसङ्ग · इन्द्रजाल र लिने-छोड्ने कल्पनाबाट मुक्ति
म चेतनामात्र, जगत् जादुको प्रदर्शन: लिने र छोड्ने कल्पना कहाँ टिक्ने?
यो प्रसङ्ग खण्डका १ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- चिन्मात्र
- चिन्मात्र: चेतनामात्र
- इन्द्रजाल
- इन्द्रजाल, जादुको प्रदर्शन
- हेय / उपादेय
- हेय / उपादेय: छोड्ने / लिने
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
आकर्षक प्रदर्शनलाई आफ्नो पूर्णतामाथि अधिकार नदिई सराहना गर्न सकिन्छ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी