कछुवाको उदाहरण
यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥
॥ २.५८ ॥अर्थ
कछुवाले आफ्ना अङ्ग भित्र तानेझैँ जसले इन्द्रियलाई विषयबाट समेट्छ, उसको बुद्धि स्थिर हुन्छ।

एआईद्वारा बनाइएका चित्र
प्रसङ्ग · स्थितप्रज्ञ र मनको क्रम
स्थितप्रज्ञताको मापदण्ड बाह्य रूपभन्दा कामना, रागद्वेष र प्रतिक्रियासँगको सम्बन्ध हो। विषयचिन्तनदेखि बुद्धिनाशसम्मको क्रमले मनको अभ्यास कति प्रभावकारी हुन्छ भन्ने देखाउँछ। संयम भनेको भावना दबाउनु मात्र होइन, ध्यान कहाँ टिकेको छ भन्ने सचेतता पनि हो।
यो खण्डका १० श्लोकमा साझासँगै पढ्नुहोस्
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org
