कहाँ बस्ने, कसलाई भर पर्ने
सङ्कटमा को साथ दिन्छ, कठिन दिनका लागि के जोगाउने, कहाँ जीवन बनाउने: शताब्दीऔँ पुराना श्लोक, आजकै प्रश्न।
१७ श्लोक · ५ चित्रकथापहिलो अध्याय मङ्गलाचरणबाट सुरु हुन्छ र त्यसपछि दैनिक जीवनका व्यावहारिक कसी दिन्छ: आपत्का लागि बचत, बसोबास गर्ने ठाउँमा के हुनुपर्छ, र साँचो साथी कसरी चिनिन्छ। यही अध्यायमा स्त्री र विवाहबारे केही पुराना धारणा पनि छन्, जसलाई यहाँ सन्दर्भसहित राखिएको छ।
चित्रकथा
हरेक चित्रमा श्लोकको आफ्नै दृश्य, र त्यसमा आजको जीवनका झ्याल
१७ श्लोक
- १.१मङ्गलाचरण: अनेक शास्त्रको सारमङ्गलाचरण
- १.२के गर्ने, के नगर्नेमङ्गलाचरण
- १.३लोकहितका लागिमङ्गलाचरण
- १.४विद्वान्लाई पनि थकाउने तीन कुरासन्दर्भसहित
- १.५घरभित्रकै खतरासन्दर्भसहित
- १.६धन, परिवार र आफूसन्दर्भसहित
- १.७आपत्का लागि बचत
- १.८कहाँ बस्ने
- १.९ठाउँका पाँच आधारसन्दर्भसहित
- १.१०असल समाजका पाँच गुण
- १.११कसौटीको घडीसन्दर्भसहित
- १.१२साँचो बन्धु
- १.१३हातको छोडेर
- १.१४कुल हेरेर विवाहआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- १.१५विश्वास नगर्नू भनिएकाआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- १.१६जहाँबाट पनि राम्रो सिक्नू
- १.१७स्त्रीबारे एउटा पुरानो भनाइआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
आजको जीवनमा
विदेश जाने कि यहीँ बस्ने, बचत कहाँ राख्ने, साथी कसलाई मान्ने: आजका नेपाली परिवारले सोध्ने यी प्रश्न यही अध्यायमा छन्। श्लोकहरूले मानिसलाई सजिलो बेलामा होइन, अस्पताल, अदालत र मसानघाटमा चिन्न भन्छन्; राम्रो दिनमै कठिन दिनको तयारी गर्न भन्छन्; र राम्रो कुरा जसले भने पनि सिक्न भन्छन्।
- मित्रता सम्पर्कको सङ्ख्या होइन, कठिन बेलाको उपस्थिति हो।१.१२१.११
- राम्रो बेलामै जगेडा राख्नु, र त्यो कहाँ राखिएको छ भन्ने पनि बुझ्नु।१.७
- भइरहेको निश्चित कुरा अनिश्चितको लोभमा जोखिममा नराख्नु।१.१३
- ठाउँ रोज्दा तलबमात्र होइन, सम्मान, साथ, सेवा र सिक्ने अवसर पनि हेर्नु।१.८१.९१.१०
- राम्रो कुरा सानो, विरोधी वा अनौठो स्रोतबाट आए पनि लिनु।१.१६
परिवार वा कक्षामा कुरा गरौँ
तपाईंको परिवारमा कोही विदेश वा अर्को सहर जाने निर्णय गर्दा श्लोक १.८ का चार कसी (सम्मान, जीविका, आफन्त, सिक्ने अवसर) मध्ये कुन सबैभन्दा बढी हेरियो, र कुन छुट्यो?
आधुनिक कथा र झ्याल श्लोकबाट प्रेरित सम्पादकीय व्याख्या हुन्, अनुवाद होइनन्।
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org