साँचो भोजन, मित्रता, बुद्धि र धर्म
हेर्ने दृष्टि · आजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
पछिल्ला तीन पङ्क्ति, अरूप्रतिको मित्रता, पाप नगर्ने बुद्धि र देखावटीबिनाको धर्म, आज पनि सुन्दर कुरा हुन्। तर पहिलो पङ्क्तिले खानामा द्विजलाई पहिलो र अरूलाई पछि राख्छ, जुन जातीय श्रेणी र छुवाछूतको सोचसँग जोडिएको छ; नेपालमा खाना र पानीमा हुने यस्तो भेदभाव अझै पनि पीडाको विषय हो। जातका आधारमा हुने भेदभाव र छुवाछूत नेपालको संविधान र कानुनले निषेध गरेको छ। यो ऐतिहासिक पाठका रूपमा मात्र राखिएको छ।
यो श्लोक आजको मूल्यसँग मेल खाँदैन। किन? पाठ र अर्थ हेर्नुहोस्
तद्भोजनं यद्द्विजभुक्तशेषं तत्सौहृदं यत्क्रियते परस्मिन् । सा प्राज्ञता या न करोति पापं दम्भं विना यः क्रियते स धर्मः ॥
॥ १५.८ ॥अर्थ
भोजन त्यही हो जुन द्विज (ब्राह्मण) ले खाइसकेपछि बाँकी रहन्छ; मित्रता त्यही हो जुन अरूप्रति गरिन्छ; बुद्धि त्यही हो जसले पाप गर्दैन; र धर्म त्यही हो जुन आडम्बरबिना गरिन्छ।
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org