स्त्रीको रूप पतिव्रत भन्ने धारणा
हेर्ने दृष्टि · आजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
कोइलीको स्वर, विद्या र क्षमाले साँचो सौन्दर्य गुणमा हुन्छ भन्ने देखाउँछन्, तर यो श्लोकले स्त्रीको मूल्य पतिप्रतिको निष्ठामा मात्र नाप्छ, र कसैलाई 'कुरूप' भनेर छुट्याउँछ। स्त्रीको मूल्य उनको आफ्नै गुण, ज्ञान र कर्ममा हुन्छ; लिङ्गका आधारमा हुने भेदभाव नेपालको संविधान र कानुनले निषेध गरेको छ। यो ऐतिहासिक पाठका रूपमा मात्र राखिएको छ।
यो श्लोक आजको मूल्यसँग मेल खाँदैन। किन? पाठ र अर्थ हेर्नुहोस्
कोकिलानां स्वरो रूपं स्त्रीणां रूपं पतिव्रतम् । विद्या रूपं कुरूपाणां क्षमा रूपं तपस्विनाम् ॥
॥ ३.९ ॥अर्थ
कोइलीको रूप उसको स्वर हो, स्त्रीको रूप पतिव्रत (पतिप्रतिको निष्ठा) हो, कुरूपको रूप विद्या हो, र तपस्वीको रूप क्षमा हो।
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org