चाणक्य नीति

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

अध्याय ३

चरित्र, सङ्गत र विद्याको सुगन्ध

सर्पभन्दा खतरनाक मानिस, सुगन्धबिनाको सुन्दर फूल, र विदेशलाई पनि घरजस्तो बनाउने विद्या: यो अध्याय सोध्छ, मानिसलाई साँच्चै के ले चम्काउँछ?

२२ श्लोक · ४ चित्रकथा

तेस्रो अध्याय चरित्र र सङ्गतको कुरा गर्छ: हरेक कुलमा दोष हुन्छ, दुर्जन सर्पभन्दा खतरनाक हुन्छ, र असल मानिस प्रलयमा पनि मर्यादा छोड्दैनन्। यसले रूप र कुलभन्दा विद्यालाई माथि राख्छ, र समर्थ, उद्यमी, विद्वान् र मीठो बोल्नेका लागि कुनै भार, दूरी वा देश पराइ हुँदैन भन्छ। एउटै सुपुत्र वा कुपुत्रले पूरै कुललाई सुवासित वा भस्म बनाउने उपमा पनि यहीँ छन्। स्त्री, कुल र बालबालिकालाई पिट्नेबारे केही पुराना धारणा पनि छन्, जसलाई यहाँ सन्दर्भसहित राखिएको छ।

चित्रकथा

हरेक चित्रमा श्लोकको आफ्नै दृश्य, र त्यसमा आजको जीवनका झ्याल

२२ श्लोक

आजको जीवनमा

सामाजिक सञ्जालमा अरूको चम्किलो जीवन, बारम्बार होच्याउने मानिस, विदेशमा सुरु हुने नयाँ जीवन, र भूकम्प वा बाढीका बेला देखिने असल र खराब अनुहार: यो अध्याय यिनै कुरामा बोल्छ। श्लोकहरूले रूप र पहिचानभन्दा सीप र ज्ञान, घमण्डभन्दा सन्तुलन, र सङ्कटमा पनि आफ्नो मर्यादा जोगाउन सम्झाउँछन्।

  • हरेक घरमा रोग, सङ्कट र कमजोरी हुन्छन्; अरूसँग दाँजेर आफूलाई एक्लो नठान्नु।३.१
  • बारम्बार चोट दिने मानिसबाट टाढा बस्नु वा सीमा कोर्नु बुद्धि हो।३.४३.१९
  • रूप, लुगा र कुलले नजर तान्छ; सीप र ज्ञानले साथ दिन्छ।३.८३.१३
  • सङ्कटमा नियम भत्किँदा पनि आफ्नो मर्यादा नछाड्नु।३.६
  • मूर्खलाई होइन, जान्नेलाई सुन्ने समाज र आपसमा कुरा गर्ने घरमा समृद्धि आउँछ।३.२१३.११

परिवार वा कक्षामा कुरा गरौँ

तपाईंको गाउँ वा टोलमा भूकम्प, बाढी वा महामारीका बेला कसले आफ्नो 'मर्यादा' जोगायो, र उहाँबाट हामी के सिक्न सक्छौँ (श्लोक ३.६)?

आधुनिक कथा र झ्याल श्लोकबाट प्रेरित सम्पादकीय व्याख्या हुन्, अनुवाद होइनन्।

मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org