पाठको फल
ब्रह्माजीले यो ग्रन्थलाई किन सबैभन्दा ठूलो भन्नुभयो?महिमा · ९ श्लोक · ३ मिनेटकथा
नारदको प्रश्नको उत्तरमा ब्रह्माजीले रामायणको महिमा सुनाउन थाल्नुभयो। उहाँका अनुसार पार्वतीले यो तत्त्व शिवजीबाट सुनेकी थिइन् र आनन्दले यसको गान गर्थिन्। ब्रह्माजीले भन्नुभयो, भक्तिले यसको एउटा श्लोक पढ्दा पनि पाप छुट्छन्; पुस्तकको पूजा गर्दा अश्वमेधको फल र नमस्कार मात्र गर्दा सबै देवताको पूजाको फल मिल्छ। एकादशीमा भक्तको घरमा सुनाउनु, रामनवमीमा जाग्राम बसेर पढ्नु, हनुमानलाई अगाडि राखेर दिनको तीन पटक पढ्नु र तुलसी वा पीपलको परिक्रमा गर्दै पढ्नुको पनि उहाँले ठूलो फल बताउनुभयो। ग्रन्थ भन्छ, यसभित्रका रामहृदय र रामगीता झन् विशेष छन्, र रामगीताको पूरा महिमा शिवजी मात्र जान्नुहुन्छ।
सत्यलोकब्रह्मानारदगाउँदै गर्दा पढिँदै गरेको शब्द उज्यालो हुन्छ; कुनै पङ्क्ति थिच्दा त्यहीँबाट सुनिन्छ।
- श्लोक १.८
शम्भू देखि सुनेर तत्त्व सब यो गान् पार्वती गर्दछिन्।
राम्को नाम अपार जानि बहुतै आनन्दमा पर्दछिन्।।
जस्ले गान् कन गर्दछन् त ति सहज् संसार पार् तर्दछन्।
कालैको पनि ताप् हुँदैन भय सब् तिन्का सहज् टर्दछन्।।
‘शम्भुबाट यो सबै तत्त्व सुनेर पार्वती यसको गान गर्छिन्। रामको नाम अपार छ भनेर जानेर उनी अति आनन्दित हुन्छिन्। जसले यसको गान गर्छन्, उनीहरू सजिलै संसार पार तर्छन्। उनीहरूलाई कालको पनि ताप लाग्दैन; उनीहरूका सबै भय सजिलै टर्छन्।’
शब्दार्थ: शम्भू = शिवजी · देखि = बाट · गान् = गान, गीत · अपार = असीम · कालैको = कालको पनि · टर्दछन् = टर्छन्
- श्लोक १.९
यो सब् शास्त्रविषे बडो छ रघुनाथ्को रुप् जनाई दिन्या।
जो छन् सब् इ पुराण्हरू इ सबमा यै मुख्य जानी लिन्या।।
गर्छन् कीर्तन सुन्दछन् पनि भन्या यो पाउँछन् फल् भनी।
तिन्को पुण्य बखान गर्न त सबै सक्तीन मैले पनी।।
‘रघुनाथको रूप चिनाइदिने यो ग्रन्थ सबै शास्त्रमध्ये ठूलो छ। जति पुराणहरू छन्, ती सबैमा यसैलाई मुख्य जान्नू। जसले यसको कीर्तन गर्छन् वा सुन्छन् मात्र पनि, उनीहरूले यस्तो फल पाउँछन् भनेर उनीहरूको पुण्यको पूरा बखान गर्न म आफैँ पनि सक्तिनँ।’
शब्दार्थ: शास्त्रविषे = शास्त्रमध्ये · बडो = ठूलो · जनाई दिन्या = चिनाइदिने · जानी लिन्या = जानिलिनू · बखान = वर्णन · सक्तीन = सक्तिनँ

रामायण पाठको महिमाश्रद्धापूर्वक रामायण पढ्ने र सुन्नेको महिमा वर्णन गरिएको छ।एआईले बनाएको चित्र - श्लोक १.१०
सून्याथ्याँ शिव देखि यस्कि महिमा एक् श्लोक पढुन् ता पनी।
भक्तीले यदि यो पढ्यो पनि भन्या पाप् छुट्तछन् सब् भनी।।
जो एक् चित्त गरेर पाठ खुसि भै गर्छन् सदा यै भन्या।
जीवन्मुक्त तिनै त हुन् नर भई ईश्वर् सरीका बन्या।।
‘मैले शिवजीबाट यसको महिमा सुनेको थिएँ: यसको एउटा श्लोक मात्र पढे पनि, भक्तिपूर्वक पढे भने सबै पाप छुट्छन्। जसले एकचित्त भएर, खुसी भएर सधैँ यसैको पाठ गर्छन्, उनीहरू मानिस भएर पनि जीवन्मुक्त हुन्, ईश्वरजस्तै बनेका हुन्।’
शब्दार्थ: सून्याथ्याँ = सुनेको थिएँ · यस्कि = यसको · छुट्तछन् = छुट्छन् · एक् चित्त = एकचित्त · जीवन्मुक्त = जिउँदै मुक्त · सरीका = जस्तै
- श्लोक १.११
पूजा पुस्तकको गर्या पनि त फल् एक् अश्वमेध्का सरी।
पाऊँछन् सुनियो कहीं पनि भन्या पाप् छुट्तछन् तेस् घरी।।
जो ता पुस्तकका नजिक् गइ नमस्कारै फगत् गर्दछन्।
तेस्ता जन् सब देवता पुजि हुन्या फल् भोगमा पर्दछन्।।
‘यस पुस्तकको पूजा गरे पनि एउटा अश्वमेध यज्ञजस्तै फल पाउँछन्। कतै यो सुनियो भने पनि त्यसै घडी पाप छुट्छन्। जो पुस्तकको नजिक गएर नमस्कार मात्र गर्छन्, त्यस्ता मानिसले पनि सबै देवताको पूजा गर्दा हुने फल भोग्छन्।’
शब्दार्थ: अश्वमेध्का सरी = अश्वमेधजस्तै · पाऊँछन् = पाउँछन् · तेस् घरी = त्यसै घडी · फगत् = केवल · हुन्या = हुने · भोगमा पर्दछन् = भोग्छन्
- श्लोक १.१२
चारै वेद पढेर शास्त्रहरुको व्याख्यान गर्दा पनी।
पाईदैन उ फल् त पाउँछ सहज् पुस्तक् दिनाले पनी।।
भक्तीले कहिं भक्तका घर गई एकादशीमा कह्या।
चौबिस् पल्ट पुरश्चरण् गरि हुन्या गायत्रिका फल् भया।।
‘चारै वेद पढेर शास्त्रहरूको व्याख्यान गर्दा पनि जुन फल पाइँदैन, त्यो फल यो पुस्तक दिँदा मात्र पनि सजिलै पाइन्छ। कसैले भक्तिपूर्वक कुनै भक्तको घरमा गएर एकादशीमा यो सुनायो भने गायत्रीको चौबीस पटक पुरश्चरण गर्दा हुने फल हुन्छ।’
शब्दार्थ: चारै = चारवटै · व्याख्यान = व्याख्या · पाईदैन = पाइँदैन · दिनाले = दिँदा · पल्ट = पटक · पुरश्चरण् = मन्त्रको विधिपूर्वक पूरा जप
- श्लोक १.१३
जस्ले राम्नवमी उपासि खुसिले जाग्रन् समेतै गरी।
यो रामायण पाठ् गरोस् कि त सुनोस् तन् मन् यसैमा धरी।।
तेस्ले तीर्थ पिछे तुलापुरुषदान् सूर्य्यै ग्रहण्मा गर्यो।
यस्मा संशय छैन जान्नु सबले आनन्दमा त्यो पर्यो।।
‘जसले रामनवमीको व्रत बसेर, खुसीसाथ जाग्राम समेत बसेर, तन-मन यसैमा लगाई यो रामायण पाठ गर्छ वा सुन्छ, उसले हरेक तीर्थमा सूर्यग्रहणका बेला तुलापुरुष दान गर्यो। यसमा शङ्का छैन, सबैले जान्नू; ऊ आनन्दमा पर्यो।’
शब्दार्थ: उपासि = व्रत बसेर · जाग्रन् = जाग्राम · धरी = राखेर, लगाएर · पिछे = पिच्छे, हरेक · तुलापुरुषदान् = आफ्नो तौलबराबरको दान · संशय = शङ्का
- श्लोक १.१४
रामायण् कन गाउन्या पुरुषको आज्ञा त इन्द्रै पनी।।
मान्छन् श्रीरघुनाथका प्रिय इ हुन् मान्न्या इनै हुन् भनी।।
रोज् रोज् यस् कन पाठ् गरेर जनले सत्कर्म गर्छन् जती।
कोटी गुण् फल बढ्ति मिल्छ सबको घट्तैन तिन्का रती।।
‘रामायण गाउने मानिसको आज्ञा इन्द्रले पनि मान्छन्, ‘यिनी श्रीरघुनाथका प्यारा हुन्, मान्नुपर्ने यिनैलाई हो’ भनेर। हरेक दिन यसको पाठ गरेर मानिसले जति सत्कर्म गर्छन्, ती सबैको फल करोडौँ गुणा बढी मिल्छ; त्यसमा रत्तिभर पनि घट्दैन।’
शब्दार्थ: गाउन्या = गाउने · इन्द्रै = इन्द्र नै · रोज् रोज् = दिनदिनै · कोटी गुण् = करोडौँ गुणा · बढ्ति = बढी · रती = रत्तिभर
- श्लोक १.१५
यस्मा राम् हृदयै छ पाप् हरि लिन्या क्वै ब्रह्मघाती पनी।
शुद्धात्मा बनि जान्छ तिन् दिन पढ्या गर्छन् कृपा राम् धनी।।
रोज् रोज् तीन पटक् अगाडि हनुमान् राखेर पाठ् गर्छ जो।
जस्तो भोग् कन गर्न खोज्दछ उ भोग् सम्पूर्ण पाऊँछ सो।।
‘यसभित्र पाप हर्ने रामहृदय छ: कोही ब्रह्महत्यारा पनि तीन दिन यो पढे शुद्ध आत्मा भएर जान्छ; स्वामी रामले कृपा गर्छन्। जसले हरेक दिन तीन पटक हनुमानलाई अगाडि राखेर यसको पाठ गर्छ, उसले जस्तो भोग चाहन्छ, त्यो सबै पाउँछ।’
शब्दार्थ: राम् हृदयै = रामहृदय नै · हरि लिन्या = हरिलिने · क्वै = कोही · ब्रह्मघाती = ब्राह्मण मार्ने · धनी = स्वामी · भोग् = भोग, सुख
- श्लोक १.१६
जो यो पाठ् तुलसी पिपल् वरि परी गर्छन् प्रदक्षिण् गरी।
तिन्का पाप् सब जन्मका जति त छन् छुट्छन् ति तेसै घरी।।
तेस्मा रामगिता छ झन् अति ठुलो जस्को महात्म्यै पनी।
सब् जान्न्या शिव मात्र छन् अरु त को जान्न्या छ यस्तो भनी।।
‘जसले तुलसी वा पीपलको वरिपरि परिक्रमा गर्दै यसको पाठ गर्छन्, उनीहरूका सबै जन्मका जति पाप छन्, ती त्यसै घडी छुट्छन्। यसभित्र रामगीता छ, जसको महिमा झन् धेरै ठूलो छ। त्यो सबै जान्ने त शिवजी मात्र हुन्; अरू कसले यस्तो जान्ला र?’
शब्दार्थ: वरि परी = वरिपरि · प्रदक्षिण् = परिक्रमा · तेसै घरी = त्यसै घडी · रामगिता = रामगीता · महात्म्यै = महिमा नै · जान्न्या = जान्ने
स्वर: BJ को आफ्नै आवाजबाट बनाइएको एआई स्वर (ElevenLabs), हरेक श्लोकका शब्द जाँचेर
मूल पाठ: archive.org (ramayana_202302, सार्वजनिक), फन्ट रूपान्तरण र प्रतिलिपिका त्रुटि १९५४, १९६७ र १९७६ का छापासँग मिलाएर सच्याइएको · आजको नेपाली, अंग्रेजी अर्थ, शब्दार्थ र कथा: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी