बालकाण्ड

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

बालकाण्ड · प्रसङ्ग ३

रामगीताको महिमा

रामगीताको पूरा महिमा कसले जान्छ?महिमा · ७ श्लोक · २ मिनेट

कथा

ब्रह्माजीले अब रामगीताको महिमा सुनाउनुभयो। उहाँका अनुसार यसको पूरा महिमा शिवजी मात्र जान्नुहुन्छ, पार्वती आधा जान्छिन्, र ब्रह्माजी आफैँ एक चौथाइ मात्र। रामले वेद मथेर अमृतझैँ यो गीता निकालेर लक्ष्मणलाई दिएका थिए। उहाँले परशुरामको कथा पनि सुनाउनुभयो: कार्तवीर्यलाई मार्ने अठोट लिएर शिवजीकहाँ पढ्न गएका परशुरामले पार्वतीले पढेको रामगीता सुनेर पाठ गर्न थाले, र नारायण नै भए। ग्रन्थ भन्छ, उपवास बसेर, श्राद्धमा वा अगस्तिको रूखमुनि बसेर यो पढ्नेले ठूलो फल पाउँछ, र तन्त्र, पुराण, श्रुति, स्मृति कुनै पनि रामायणको सोह्रौँ भागमा पुग्दैनन्। यो महिमा सुनेर नारद खुसी भए।

सत्यलोकब्रह्मानारदपरशुराम

गाउँदै गर्दा पढिँदै गरेको शब्द उज्यालो हुन्छ; कुनै पङ्क्ति थिच्दा त्यहीँबाट सुनिन्छ।

  1. रामले लक्ष्मणलाई दिएको ज्ञानको महिमा स्मरण गरिन्छ।
    रामगीताको महिमारामले लक्ष्मणलाई दिएको ज्ञानको महिमा स्मरण गरिन्छ।एआईले बनाएको चित्र
  2. श्लोक १.१७

    आधा पार्वति जान्दछिन् म त सबै चौथाइ पो जान्दछू।

    गीता पाठ गरेर नाश नहुन्या पाप् छैन यो मान्दछू।।

    राम्ले वेद मथन् गरीकन झिक्या गीता र अमृत् सरी।

    लक्ष्मण्लाइ दिया यही पढि लिया जाइन्छ संसार् तरी।।

    ‘त्यसको आधा पार्वती जान्छिन्; म त सबैको एक चौथाइ मात्र जान्छु। यो गीता पाठ गर्दा नाश नहुने पाप छैन भन्ने म मान्छु। रामले वेद मथेर अमृतजस्तै यो गीता निकाले र लक्ष्मणलाई दिए; यही पढे संसार तरेर पार गइन्छ।’

    शब्दार्थ: चौथाइ = एक चौथाइ · पो = मात्र · नहुन्या = नहुने · मान्दछू = मान्छु · मथन् गरीकन = मथेर · झिक्या = निकाले

  3. श्लोक १.१८

    मार्छू निश्चय कार्तवीर्य भनि खुप् ठूलो इरादा गरी।

    पढ्थ्या श्रीशिव थ्यैं गया परशुराम् दिन् दिन् चरण्मा परी।।

    पढ्थिन् पार्वति राम्गीता तहिं सुनी पाठ् गर्न लागी गया।

    राम्गीता तहिं देखि पाठ् गरि लिया नारायणै ती भया।।

    ‘कार्तवीर्यलाई पक्कै मार्छु भन्ने ठूलो अठोट गरेर परशुराम श्रीशिवजीकहाँ गए र दिनदिनै उहाँको चरणमा परेर पढ्थे। त्यहाँ पार्वती रामगीता पढ्थिन्; त्यो सुनेर उनी पनि पाठ गर्न थाले। त्यसपछि रामगीताको पाठ गरेर उनी नारायण नै भए।’

    शब्दार्थ: इरादा = अठोट · पढ्थ्या = पढ्थे · थ्यैं = कहाँ · लागी गया = थाले · तहिं देखि = त्यसपछि · नारायणै = नारायण नै

  4. श्लोक १.१९

    मैह्ना दिन् यहि राम्गिता पढि लिया सब् ब्रह्महत्याहरू।

    छुट्छन् ता अरु छुट्तछन् सकल पाप् भन्न्या बखान् क्या गरू।।

    शालग्राम् तुलसी पिपल् कि त बडा संन्यासी थ्यैं जो गई।

    राम्गीता कन पाठ् गर्यो पनि भन्या ठूलो महात्मा भई।।

    ‘एक महिनासम्म यही रामगीता पढे सबै ब्रह्महत्याका पाप छुट्छन् भने अरू सबै पाप त छुटिहाल्छन्; यसको के बखान गरूँ? जो शालिग्राम, तुलसी, पीपल वा कुनै ठूला संन्यासीकहाँ गएर रामगीताको पाठ गर्छ, ऊ ठूलो महात्मा बन्छ।’

    शब्दार्थ: मैह्ना दिन् = महिना दिन · ब्रह्महत्याहरू = ब्रह्महत्याका पापहरू · भन्न्या = भन्ने · शालग्राम् = शालिग्राम · बडा = ठूला · महात्मा = महान् आत्मा

  5. श्लोक १.२०

    जुन् फल् छन् मुखले भनी नसकिन्या सो फल् ति भोग् गर्दछन्।

    कोही श्राद्ध विषे पढुन् त तिनका पितृ सबै तर्दछन्।।

    पैल्हे खूप नियम् गरी दशमिमा एकादशीमा पनी।

    आसन् बाँधि अगस्ति वृक्ष मनि पाठ् गर्छू म गीता भनी।।

    ‘उनीहरूले मुखले भनेर नसकिने फल भोग्छन्। कसैले श्राद्धमा यो पढे उनका सबै पितृ तर्छन्। कोही पहिले दशमीमा र एकादशीमा पनि कडा नियम पालेर, अगस्तिको रूखमुनि आसन बाँधेर ‘म गीताको पाठ गर्छु’ भन्ने सङ्कल्प गर्छ।’

    शब्दार्थ: नसकिन्या = नसकिने · श्राद्ध विषे = श्राद्धमा · पितृ = पितृ, पुर्खा · पैल्हे = पहिले · आसन् बाँधि = आसन जमाएर · मनि = मुनि

  6. श्लोक १.२१

    राम्गीता उपवास् गरी कन बहुत् आदर् गरी पढ्छ जो।

    तेस्लाई त न भन्नु मानिस भनी रामै सरीको छ त्यो।।

    दान् ध्यान् तीर्थ कदापि केहि न गरी यै रामगीता पढी।

    बस्छन् जो ति अनन्तका पदविमा जान्छन् सहज् पार् तरी।।

    ‘जसले उपवास बसेर ठूलो आदरका साथ रामगीता पढ्छ, उसलाई मानिस नभन्नू; ऊ रामजस्तै छ। दान, ध्यान, तीर्थ कहिल्यै केही नगरी पनि यही रामगीता पढेर बस्नेहरू सजिलै पार तरेर अनन्तको पदमा पुग्छन्।’

    शब्दार्थ: उपवास् = उपवास, व्रत · आदर् = सम्मान · न भन्नु = नभन्नू · कदापि = कहिल्यै · अनन्तका = अनन्त भगवान्का · पदविमा = पदमा, धाममा

  7. श्लोक १.२२

    धेरै बात गरेर हुन्छ अब क्या रामायणै हो जबर्।

    पाप् हर्ना कन छैन केहि बुझियो येसै सरीको अबर्।।

    जो छन् तन्त्र पुराण् श्रुति स्मृति इ ता सोह्रै कलामा पनी।

    पुग्दैनन् त बखान् कहाँ तक गरूँ यो फरि ठूलो भनी।।

    ‘अब धेरै कुरा गरेर के हुन्छ? रामायण नै सबैभन्दा बलियो हो। पाप हर्न यसजस्तो अर्को केही छैन भन्ने बुझियो। जति तन्त्र, पुराण, श्रुति र स्मृति छन्, ती यसको सोह्रौँ भागसम्म पनि पुग्दैनन्। यो ठूलो छ भनेर फेरि फेरि म कहाँसम्म बखान गरूँ?’

    शब्दार्थ: जबर् = बलियो, जबर्जस्त · हर्ना कन = हर्नका लागि · अबर् = अर्को · सोह्रै कलामा = सोह्रौँ भागमा · बखान् = बखान, प्रशंसा · फरि = फेरि

    पाठ पक्का छैन: चौथो पाउमा मूलमा ‘फरि’ टाइप भएको छ, र त्यसलाई जस्ताको तस्तै राखिएको छ। १९५४ र १९६७ का छापामा ‘फेरि’ छ, त्यसैले अर्थ ‘फेरि’ मानेर लेखिएको छ।

  8. श्लोक १.२३

    जो रामायणको महात्म्य विधिले नारद्जिलाई कह्या।

    जुन् सूनी कन चित्तले बुझि लिंदा नारद् पनी खुस् भया।।

    पाठ् गर्छन् कि त सुन्दछन् यति भन्या यो येति सुन्दा पनि।

    जान्छन् सब् उहि विष्णुका पुरिमहाँ खुप् पूज्य सब्का बनी।।

    ब्रह्माजीले नारदजीलाई विधिपूर्वक रामायणको जुन महात्म्य सुनाउनुभयो, त्यो सुनेर र मनले बुझेर नारद पनि खुसी भए। जसले यति पाठ गर्छन् वा सुन्छन्, यति सुन्दा मात्र पनि, ती सबै सबैका पूज्य बनेर उही विष्णुको पुरीमा जान्छन्।

    शब्दार्थ: महात्म्य = महिमा · विधिले = विधिपूर्वक · बुझि लिंदा = बुझिलिँदा · खुस् = खुसी · पुरिमहाँ = पुरीमा · पूज्य = पूजनीय

स्वर: BJ को आफ्नै आवाजबाट बनाइएको एआई स्वर (ElevenLabs), हरेक श्लोकका शब्द जाँचेर

मूल पाठ: archive.org (ramayana_202302, सार्वजनिक), फन्ट रूपान्तरण र प्रतिलिपिका त्रुटि १९५४, १९६७ र १९७६ का छापासँग मिलाएर सच्याइएको · आजको नेपाली, अंग्रेजी अर्थ, शब्दार्थ र कथा: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी