सूत्र १.२४
क्लेशकर्मविपाकाशयैरपरामृष्टः पुरुषविशेष ईश्वरः ॥
॥ १.२४ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
kleśakarmavipākāśayairaparāmṛṣṭaḥ puruṣaviśeṣa īśvaraḥ
शब्दार्थ
मस्यौदाक्लेश-कर्म-विपाक-आशयैः अपरामृष्टः पुरुष-विशेषः ईश्वरः
- क्लेशkleśa
- दुःखका जरा
- कर्मkarma
- कर्म
- विपाकvipāka
- कर्मको फल
- आशयैःāśayaiḥ
- मनमा थुप्रिएका छापबाट
- अपरामृष्टःaparāmṛṣṭaḥ
- नछोइएको
- पुरुषpuruṣa
- पुरुष
- विशेषःviśeṣaḥ
- विशेष
- ईश्वरःīśvaraḥ
- ईश्वर
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
क्लेश, कर्म, कर्मफल र मनका छापले कहिल्यै नछोएको विशेष पुरुष ईश्वर हुनुहुन्छ।

अर्थ
ईश्वर क्लेश, कर्म, कर्मफल र कर्माशयले नछोएको विशेष पुरुष हो।
व्याख्या
ईश्वर को हुनुहुन्छ? सूत्र भन्छ, विशेष पुरुष। व्यासभाष्य फरक छुट्याउँछ: मुक्त भएका योगी पहिले बन्धनमा थिए, पछि मुक्त भए; प्रकृतिमा लीन भएकाहरू फेरि बन्धनमा फर्कन सक्छन्। ईश्वर भने कहिल्यै बाँधिनुभएन, न कहिल्यै बाँधिनुहुन्छ; उहाँ सधैँ मुक्त, सधैँ ईश्वर। क्लेश, कर्म, कर्मको फल र मनमा बस्ने छाप उहाँलाई छुँदैनन्। यसैले उहाँ साधकका लागि आदर्श र शरण दुवै हुनुहुन्छ। पछिल्ला दुई सूत्रले उहाँको सर्वज्ञता (१.२५) र कालभन्दा परको गुरुपन (१.२६) भन्छन्।
मुख्य शब्द
यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा
