पाद १

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

समाधिपादः · योग, चित्तवृत्ति र द्रष्टा

सूत्र १.३

तदा द्रष्टुः स्वरूपेऽवस्थानम् ॥

॥ १.३ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

tadā draṣṭuḥ svarūpe'vasthānam

शब्दार्थ

मस्यौदा

तदा द्रष्टुः स्वरूपे अवस्थानम्

तदाtadā
त्यसबेला
द्रष्टुःdraṣṭuḥ
द्रष्टाको, हेर्नेको
स्वरूपेsvarūpe
आफ्नै स्वरूपमा
अवस्थानम्avasthānam
रहनु, टिक्नु

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

मनका तरङ्ग थामिँदा हेर्ने आफ्नै स्वरूपमा रहन्छ।

पाटनको कार्यशालामा चुम्बक ढुङ्गाले फलामको धुलो र किला तान्दै।
एआईले बनाएको चित्र · व्यासभाष्य १.४

खण्डको चित्र: नछोईकन तान्ने चुम्बक

अर्थ

त्यसबेला द्रष्टा आफ्नो स्वरूपमा स्थित हुन्छ।

व्याख्या

१.२ ले योग के हो भन्यो; १.३ ले त्यसपछि के हुन्छ भन्छ। द्रष्टा भनेको हेर्ने चेतना, पुरुष हो। व्यासभाष्य भन्छ, त्यसबेला चेतनाको शक्ति आफ्नै स्वरूपमा प्रतिष्ठित हुन्छ, कैवल्यमा जस्तै। यहाँ ध्यान दिनुपर्ने कुरा: द्रष्टा केही नयाँ बन्दैन। ऊ सधैँ आफ्नै स्वरूपमा थियो; तरङ्ग चलिरहँदा मात्र तिनैजस्तो देखिएको थियो (१.४)। त्यसैले योगको लक्ष्य केही थप्नु होइन, मिसिएजस्तो देखिने भ्रम हटाउनु हो। हाम्रो पढाइमा: रिस शान्त भएपछि हामी भन्छौँ, "म फेरि आफूमा फर्कें।" त्यो अनुभव यस सूत्रको सानो झल्को मात्र हो।

आजको लागि

एकछिन रोकिएर हेरौँ: विचार आउँछन्, जान्छन्; हेर्ने भने त्यहीँ रहन्छ।

मुख्य शब्द

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा