सूत्र १.४०
परमाणु परममहत्त्वान्तोऽस्य वशीकारः ॥
॥ १.४० ॥रोमन लिपिमा (IAST)
paramāṇu paramamahattvānto'sya vaśīkāraḥ
शब्दार्थ
मस्यौदापरम-अणु-परम-महत्त्व-अन्तः अस्य वशीकारः
- परमparama
- सबैभन्दा
- अणुaṇu
- सानो कण
- परमparama
- सबैभन्दा
- महत्त्वmahattva
- ठूलोपन
- अन्तःantaḥ
- सम्म
- अस्यasya
- यसको (स्थिर मनको)
- वशीकारःvaśīkāraḥ
- वशमा हुनु
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
यस्तो स्थिर मन सबैभन्दा सानो कणदेखि सबैभन्दा ठूलो वस्तुसम्म जहाँ पनि टिक्न सक्छ।

एआईले बनाएको चित्र · सूत्र १.४१ · व्यासभाष्य १.४१
अर्थ
साधकको चित्तको वशित्व परमाणुदेखि परम विशाल विषयसम्म फैलिन्छ।
खण्डको प्रसङ्ग · निर्मल मणिदेखि निर्बीज समाधिसम्म
मणिको उपमाले विषयको आकार ग्रहण गर्ने समापत्ति बुझाउँछ। त्यसपछि स्थूल र सूक्ष्म विषयका, विकल्प मिसिएका र विकल्प क्षीण भएका समापत्ति, ऋतम्भरा प्रज्ञा तथा त्यसका संस्कारको समेत निरोधको चर्चा हुन्छ। यी भेद धैर्यपूर्वक पढ्दा खुल्छन्; यिनको अर्थ सामान्य एकाग्रता वा काममा डुब्ने अनुभवभन्दा गहिरो छ।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र १.४०–१.५१)
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा