सूत्र २.१२
क्लेशमूलः कर्माशयो दृष्टादृष्टजन्मवेदनीयः ॥
॥ २.१२ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
kleśamūlaḥ karmāśayo dṛṣṭādṛṣṭajanmavedanīyaḥ
शब्दार्थ
मस्यौदाक्लेश-मूलः कर्म-आशयः दृष्ट-अदृष्ट-जन्म-वेदनीयः
- क्लेशkleśa
- क्लेश
- मूलःmūlaḥ
- जरा भएको
- कर्मkarma
- कर्म
- आशयःāśayaḥ
- थुप्रो, सञ्चित छाप
- दृष्टdṛṣṭa
- देखिएको, यही
- अदृष्टadṛṣṭa
- नदेखिएको, आउने
- जन्मjanma
- जन्म
- वेदनीयःvedanīyaḥ
- भोगिने
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
क्लेशबाट बनेको कर्मको थुप्रो यही जन्ममा वा आउने जन्ममा भोगिन्छ।
अर्थ
क्लेशमा जरा भएको कर्माशयको अनुभव वर्तमान वा भावी जन्ममा हुन्छ।
खण्डको प्रसङ्ग · कर्म र आउन बाँकी दुःख
ग्रन्थले कर्म र फललाई पुनर्जन्मको प्रसङ्गमा राख्छ। दुःखको व्यापक व्याख्यामा परिवर्तन र परिस्थितिमा निर्भर सुखको अस्थिरता पर्छन्। कसैको रोग, गरिबी वा दुर्व्यवहारलाई उसकै दोष नमानी रोक्न सकिने हानिबारे सोच्न सकिन्छ। आधुनिक रोकथामको अभ्यास मूल कर्मसम्बन्धी शिक्षाभन्दा सीमित हुन्छ।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र २.१२–२.१६)
टिप्पणी
कर्म र पुनर्जन्म यस दर्शनका शिक्षा हुन्। यसबाट कसैले भोगेको रोग, गरिबी, हिंसा वा विभेद "उसैको कर्म" हो भन्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन।
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा