सूत्र २.४०
शौचात् स्वाङ्गजुगुप्सा परैरसंसर्गः ॥
॥ २.४० ॥रोमन लिपिमा (IAST)
śaucāt svāṅgajugupsā parairasaṃsargaḥ
शब्दार्थ
मस्यौदाशौचात् स्व-अङ्ग-जुगुप्सा परैः असंसर्गः
- शौचात्śaucāt
- शुद्धताबाट
- स्वsva
- आफ्नै
- अङ्गaṅga
- शरीर
- जुगुप्साjugupsā
- घिन, विरक्ति
- परैःparaiḥ
- अरूसँग
- असंसर्गःasaṃsargaḥ
- सम्पर्क नगर्नु
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
तपस्वी परम्पराको भाषामा ग्रन्थ भन्छ: शुद्धताको अभ्यासले आफ्नै शरीरप्रति घिन जगाउँछ, र अरूको शरीरसँग सम्पर्कको चाह हटाउँछ।

अर्थ
शौचबाट आफ्नै शरीरप्रति जुगुप्सा र अरूको शरीरसँग संसर्गबाट विरति उत्पन्न हुन्छ।
खण्डको प्रसङ्ग · यम–नियमका फल
यी सूत्रमा असाधारण दाबीसहित साधनाका परम्परागत फल वर्णित छन्। यी पैसा, स्वास्थ्य, सुरक्षा वा अरूको व्यवहारको ग्यारेन्टी होइनन्। २.४० को शरीरप्रतिको विरक्ति तपस्वी जीवनको प्रसङ्ग हो; यसले शरीरको अपमान, जातीय बहिष्कार वा कसले स्पर्श र हेरचाह पाउने भन्ने नियमको कुनै आधार दिँदैन।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र २.३५–२.४५)
टिप्पणी
यो तपस्वी ग्रन्थ कडा भाषा प्रयोग गर्छ: आफ्नै शरीरप्रति वितृष्णा र अरूसँग सम्पर्क नगर्नु। यसले शरीर, अपाङ्गता, महिनावारी, जात वा मानिसको स्पर्शप्रति हेलाको कुनै आधार दिँदैन।
मुख्य शब्द
यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा
