सूत्र ३.२
तत्र प्रत्ययैकतानता ध्यानम् ॥
॥ ३.२ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
tatra pratyayaikatānatā dhyānam
शब्दार्थ
मस्यौदातत्र प्रत्यय-एकतानता ध्यानम्
- तत्रtatra
- त्यहाँ, त्यही ठाउँमा
- प्रत्ययpratyaya
- बोध
- एकतानताekatānatā
- एउटै धारामा बग्नु
- ध्यानम्dhyānam
- ध्यान
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
त्यही ठाउँमा मनको बोध नटुटी एउटै धारामा बगिरहनु ध्यान हो।
अर्थ
त्यही विषयमा प्रत्ययको निरन्तर प्रवाह ध्यान हो।
व्याख्या
धारणामा मनलाई एउटै ठाउँमा अडाइन्छ, तर त्यो बारम्बार भाग्छ र फर्काइन्छ। ध्यानमा त्यो भाग्ने क्रम थामिन्छ। व्यासभाष्य भन्छ, त्यही ठाउँमा ध्यान गरिने वस्तुमा टेकेको बोध एकनास बगिरहन्छ, र बीचमा अर्को कुनै बोध छिर्दैन। "एकतान" को शाब्दिक अर्थ नै एउटै तानमा तन्किएको हो। धारणा र ध्यानको फरक वस्तुमा होइन, निरन्तरतामा छ: वस्तु उही, धारा नटुटेको। हाम्रो पढाइमा: पाँच मिनेटको अभ्यासमा पनि धारा धेरै पटक टुट्छ। त्यसलाई हार नमानौँ; टुटेको ठाउँमा फेरि जोड्नु नै बाटो हो।
आजको लागि
पाँच मिनेट दियोको ज्योति वा सासमा मन राखौँ; धारा टुटे दोष नदिई फेरि जोडौँ।
मुख्य शब्द
यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा