सूत्र ३.३९
उदानजयाज्जलपङ्ककण्टकादिष्वसङ्ग उत्क्रान्तिश्च ॥
॥ ३.३९ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
udānajayājjalapaṅkakaṇṭakādiṣvasaṅga utkrāntiśca
शब्दार्थ
मस्यौदाउदान-जयात् जल-पङ्क-कण्टक-आदिषु असङ्गः उत्क्रान्तिः च
- उदानudāna
- माथितिर जाने प्राण (उदान)
- जयात्jayāt
- वशमा पारेपछि
- जलjala
- पानी
- पङ्कpaṅka
- हिलो
- कण्टकkaṇṭaka
- काँडा
- आदिषुādiṣu
- आदिमा
- असङ्गःasaṅgaḥ
- नछोइनु
- उत्क्रान्तिःutkrāntiḥ
- माथितिरको प्रस्थान
- चca
- र
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
ग्रन्थ भन्छ: उदान प्राण वशमा आएपछि पानी, हिलो र काँडाले छुँदैनन्, र मृत्युको बेला माथितिरको प्रस्थान हुन्छ।
अर्थ
उदानमा जयबाट पानी, हिलो र काँडासँग असङ्गता तथा उत्क्रान्ति हुने भनिएको छ।
यो परम्पराले वर्णन गरेको उपलब्धि हो; अभ्यास वा वाचा होइन।
खण्डको प्रसङ्ग · परम्परागत विश्वदृष्टिभित्र थप सिद्धि
अध्यायले थप असाधारण शारीरिक र इन्द्रियसम्बन्धी क्षमता वर्णन गर्छ। यी इतिहास र दर्शन बुझ्नका लागि हुन्; आफूलाई चोट नलाग्ने जाँच, खाना त्याग, परशरीर प्रवेश वा उडानको निर्देशन होइनन्।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र ३.३८–३.४९)
१९६ सूत्र गन्ने संस्करणमा यो सूत्र ३.४० हो।
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा