पाद ३

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

विभूतिपादः · विशेष प्राप्तिप्रतिको आसक्ति पनि छोड्ने

सूत्र ३.५२

क्षणतत्क्रमयोः संयमाद्विवेकजं ज्ञानम् ॥

॥ ३.५२ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

kṣaṇatatkramayoḥ saṃyamādvivekajaṃ jñānam

शब्दार्थ

मस्यौदा

क्षण-तद्-क्रमयोः संयमात् विवेक-जम् ज्ञानम्

क्षणkṣaṇa
क्षण, समयको सबैभन्दा सानो अंश
तद्tad
त्यसको
क्रमयोःkramayoḥ
र क्रममा (दुवैमा)
संयमात्saṃyamāt
संयमबाट
विवेकviveka
छुट्याउने बोध
जम्jam
जन्मेको
ज्ञानम्jñānam
ज्ञान

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

ग्रन्थ भन्छ: क्षण र क्षणहरूको क्रममा संयम गर्दा विवेकबाट जन्मने ज्ञान हुन्छ।

बादलको चम्किलो जुलुसबाट फर्केर कुटीतिर लाग्दै ऋषि।
एआईले बनाएको चित्र · सूत्र ३.५१

खण्डको चित्र: चम्किलो निम्तो

अर्थ

क्षण र त्यसको क्रममाथि संयमबाट विवेकजन्य ज्ञान हुन्छ।

यो परम्पराले वर्णन गरेको उपलब्धि हो; अभ्यास वा वाचा होइन।

खण्डको प्रसङ्ग · विशेष प्राप्तिप्रतिको आसक्ति पनि छोड्ने

वैराग्य उच्च ज्ञान र प्रतिष्ठासम्म पुग्छ। अन्तिम सूत्रहरू विवेक र कैवल्यतर्फ फर्कन्छन्। आधुनिक पाठले प्रशंसाले उद्देश्य विस्थापित गर्‍यो कि भनेर सोध्न सक्छ; तर कार्यस्थलको पहिचान यस गहिरो आध्यात्मिक चर्चाको सीमित उपमा मात्र हो।

यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र ३.५०–३.५५)

१९६ सूत्र गन्ने संस्करणमा यो सूत्र ३.५३ हो।

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा