सूत्र ३.५३
जातिलक्षणदेशैरन्यतानवच्छेदात् तुल्ययोस्ततः प्रतिपत्तिः ॥
॥ ३.५३ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
jātilakṣaṇadeśairanyatānavacchedāt tulyayostataḥ pratipattiḥ
शब्दार्थ
मस्यौदाजाति-लक्षण-देशैः अन्यता-अनवच्छेदात् तुल्ययोः ततः प्रतिपत्तिः
- जातिjāti
- किसिम, जात
- लक्षणlakṣaṇa
- चिह्न
- देशैःdeśaiḥ
- र ठाउँले (यी तीनले)
- अन्यताanyatā
- फरकपन
- अनवच्छेदात्anavacchedāt
- छुट्याउन नसकिँदा
- तुल्ययोःtulyayoḥ
- उस्तै दुई वस्तुको
- ततःtataḥ
- त्यसबाट
- प्रतिपत्तिःpratipattiḥ
- ठीक चिनाइ
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
ग्रन्थ भन्छ: किसिम, चिह्न वा ठाउँले छुट्याउन नसकिने उस्तै दुई वस्तु पनि त्यस ज्ञानले छुट्टिन्छन्।
अर्थ
त्यस ज्ञानबाट जाति, लक्षण र स्थानले छुट्याउन नसकिने समान वस्तु पनि छुट्याइन्छन्।
यो परम्पराले वर्णन गरेको उपलब्धि हो; अभ्यास वा वाचा होइन।
खण्डको प्रसङ्ग · विशेष प्राप्तिप्रतिको आसक्ति पनि छोड्ने
वैराग्य उच्च ज्ञान र प्रतिष्ठासम्म पुग्छ। अन्तिम सूत्रहरू विवेक र कैवल्यतर्फ फर्कन्छन्। आधुनिक पाठले प्रशंसाले उद्देश्य विस्थापित गर्यो कि भनेर सोध्न सक्छ; तर कार्यस्थलको पहिचान यस गहिरो आध्यात्मिक चर्चाको सीमित उपमा मात्र हो।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र ३.५०–३.५५)
१९६ सूत्र गन्ने संस्करणमा यो सूत्र ३.५४ हो।
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा