योगसूत्र

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

पाठ · चार भावना · ४ मिनेट

अरूको सफलताले दुखाउँदा

ईर्ष्यालाई नबढाई ठाउँ दिऔँ, र उदार प्रतिक्रिया खोजौँ।

ग्रन्थ के भन्छ

१.३३ ले चार भाव र चार पात्र जोड्छ: सुखीसँग मैत्री, दुःखीप्रति करुणा, पुण्य गर्नेमा मुदिता, र पाप गर्नेप्रति उपेक्षा। व्यासभाष्य भन्छ, यी भावनाले उज्यालो धर्म जन्माउँछन्; मन प्रसन्न हुन्छ, र प्रसन्न मन एकाग्र हुन्छ।

यस पाठमा साथीको खुसीको खबर मुख्यतः सुखीप्रतिको मैत्रीसँग जोडिन्छ। मुदिताको शास्त्रीय विषय पुण्य, अर्थात् असल काम हो। भावना विकास गर्नु अभ्यास हो; एकैछिनमा कुनै भावना महसुस गर्ने आदेश होइन।

आजको जीवनमा

साथीको घर, छात्रवृत्ति, बिहे वा बढुवाको खबरले आफ्नो अधुरो चाहना छोइदिन सक्छ। पहिलो चोटले दुःख, आर्थिक दबाब वा कदर पाउने चाहना देखाउन सक्छ। आफूलाई "खराब साथी" भन्नुअघि त्यो चाहना चिनौँ। साथीको खुसी र आफ्नो कठिनाइ दुवै साँचो हुन सक्छन्।

उदार प्रतिक्रिया ठूलो हुनुपर्दैन; एउटा इमानदार बधाई पुग्छ। त्यसपछि आफ्नै जीवनतिर फर्केर सोधौँ: मलाई के महत्त्वपूर्ण छ, र अब कस्तो सहयोग वा पाइला उपयोगी होला? तुलना कुनै अन्यायबाट आएको भए त्यो अन्यायलाई छुट्टै सम्बोधन गरौँ।

तीन अवस्था

१

सिड्नीबाट आएको फोटो

बुटवलकी सरिता र उनकी साथी अनु एउटै वर्ष नर्सिङ पढेर निस्किएका थिए। आज अनुले सिड्नीबाट नयाँ घरको साँचो समातेको फोटो पठाइन्। सरिताले "बधाई छ!" लेखिन्, मेटिन्, फेरि लेखिन्। आमाको औषधिको खर्च र तिर्न बाँकी ऋणले मन गह्रौँ भयो। साथीको खुसी साँचो हो; आफ्नो दुखाइ पनि।

पहिलो अवस्थामा तपाईं कुन बाटो रोज्नुहुन्छ?

अङ्क छैन, सही–गलत छैन। एउटा रोज्नुहोस्, अनि अरू बाटोका कुरा पनि पढ्न सक्नुहुन्छ।

एउटा सम्भावित बाटो
एउटा इमानदार बधाई पठाऔँ, अनि आफ्नै खर्चको योजना अर्को बेला हेरौँ।
किन
मिश्रित भावना सँगै रहन सक्छन्। अनुको फोटोले उनको पूरा जीवन देखाउँदैन, न सरिताको समयरेखा तोक्छ।
२

मञ्चको पुरस्कार

धुलिखेलको एउटा अस्पतालमा काम गर्ने राजन र सहकर्मी सुमनले मिलेर बिरामी दर्ताको नयाँ प्रणाली बनाए। वार्षिक समारोहमा पुरस्कार सुमनलाई मात्र दिइयो, र मञ्चबाट सुमनले राजनको नाम लिएनन्। राजनको मनमा रिस र लाज दुवै उठे।

एउटा सम्भावित बाटो
समारोहमा बधाई दिऔँ, अनि छुट्टै भेटमा सही श्रेयको कुरा उठाऔँ।
किन
मैत्रीका लागि आफ्नो उचित श्रेय छोड्नुपर्दैन। दुई कुरा छुट्याउँदा व्यक्तिगत झगडा कम हुन्छ।
३

एउटा बच्चाका लागि मिठाई

जनकपुरमा दाजु आयुष कक्षामा प्रथम भएको खबर आयो, र घरमा सबैले मिठाई बाँडे। बहिनी आस्था चुपचाप कोठामा गई; उसको चित्रकलाको पुरस्कारबारे कसैले सोधेनन्। रातिको खानामा आमाले दुवैलाई आफ्नो हप्ताको सबैभन्दा राम्रो कुरा भन्न लगाइन्।

एउटा सम्भावित बाटो
उपलब्धि मनाउँदै हरेक बच्चाको आफ्नै मेहनत र रुचिबारे सोधौँ।
किन
निराश बच्चालाई मात्र "उदार हो" भन्नुभन्दा ठूलाले तुलना हुने वातावरण बदल्न सक्छन्।

एउटा वैकल्पिक अभ्यास · करिब ३ मिनेट

  1. आफूलाई गाली नगरी मिश्रित भावनालाई नाम दिऔँ।
  2. तुलनाले छोएको अधुरो चाहना चिनौँ।
  3. एउटा इमानदार प्रतिक्रिया रोजौँ; केहीबेर नबोल्नु पनि एउटा विकल्प हो।
  4. आफ्नै मूल्यसँग मिल्ने एउटा काम आजै गरौँ।

जुनसुकै बेला रोक्न सकिन्छ। मन झन् भारी भए रोकौँ: खुट्टाले भुइँ छोऔँ, अनि वरिपरि देखिने तीनवटा कुराको नाम लिऔँ।

यसको अर्थ होइन

मैत्री जबरजस्ती खुसी हुनु होइन; समभाव अन्यायको अनुमति होइन।

साथमा लैजाने कुरा

  • अरूको खुसी र आफ्नो कठिनाइ दुवै स्वीकार्न सकिन्छ।
  • उदारता साना इमानदार प्रतिक्रियाबाट बढ्छ।

आफैँलाई सोधौँ

  • यो खबरले मेरो कुन चाहना छोयो?
  • छुट्टै बोल्नुपर्ने कुनै अन्याय छ?
  • नाटक नगरी मित्रता कस्तो देखिन्छ?

यी प्रश्न मनमनै सोच्नका लागि हुन्; यहाँ केही लेख्नु वा पठाउनु पर्दैन।

परिवारमा कुरा गरौँ

परिवारका एक जनाको खुसी मनाउँदा अरूलाई तुलनामा नराखी कसरी मनाउने, कुरा गरौँ।

यस पाठका सूत्र

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा