सानो नबन
त्वया व्याप्तमिदं विश्वं त्वयि प्रोतं यथार्थतः । शुद्धबुद्धस्वरूपस्त्वं मा गमः क्षुद्रचित्तताम् ॥
॥ १.१६ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
tvayā vyāptamidaṃ viśvaṃ tvayi protaṃ yathārthataḥ । śuddhabuddhasvarūpastvaṃ mā gamaḥ kṣudracittatām ॥
अर्थ
यो विश्व तिमीले व्याप्त छ, वास्तवमा तिमीमै ओतप्रोत छ; तिमी शुद्ध चेतनस्वरूप हौ, क्षुद्रचित्ततामा नझर।
सार
विश्व तिमीमा उनिएको छ; सानो नबन।
विस्तार · थप शब्दमा
यो विश्व तिमीबाट व्याप्त छ र तिमीमै ओतप्रोत छ—यहाँ ‘तिमी’ भनेको सानो व्यक्तिगत अहंकार नभई शुद्ध चेतनस्वरूप हो। अष्टावक्र आफूलाई त्यही चेतनामा चिन्न र क्षुद्रचित्ततामा नखुम्चिन भन्छन्। ‘मेरो मात्र’ भन्ने साँघुरो घेराबाट हेर्दा छुट्टाछुट्टै देखिने जीवनलाई फराकिलो चेतनाको दृष्टिबाट मनन गर्ने निम्तो यसमा छ।
खण्डको प्रसङ्ग · आत्मा के हो, भूल के हो
दस लक्षणको श्लोक (१.१२) पछि तीन भूल छोड्न भनिन्छ: प्रतिबिम्बको भाव, समाधिमा भर, सानो चित्त। १.१५ लाई अधिकारी चिह्न छ।
यो प्रसङ्ग खण्डका ६ श्लोकको साझा हो।शब्दार्थ मस्यौदा
पदच्छेद: त्वया व्याप्तम् इदम् विश्वम् त्वयि प्रोतम् यथार्थतः शुद्ध-बुद्ध-स्वरूपः त्वम् मा गमः क्षुद्र-चित्तताम्
- त्वया
- तिमीले
- व्याप्तम्
- व्याप्त
- इदम् विश्वम्
- यो विश्व
- त्वयि
- तिमीमा
- प्रोतम्
- उनिएको
- यथार्थतः
- वास्तवमा
- शुद्धबुद्धस्वरूपः
- शुद्ध, चेतनस्वरूप
- त्वम्
- तिमी
- मा गमः
- नजाऊ
- क्षुद्रचित्तताम्
- सानो चित्त हुनुमा
आजका लागि
आज 'म सानो, म केही होइन' भन्ने विचार आउँदा यो श्लोक सम्झौँ।
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
साँघुरो परिचयले कहाँ कहाँ करुणालाई सीमित बनाएको छ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी