प्रकरण १

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

श्लोक ३–७ · तिमी साक्षी हौ

अहिले नै

पहिलो पढाइ
शरीरसँगको पूर्ण तादात्म्यबाट अलग भई चेतनामा विश्राम गर्न सके अहिले नै शान्ति र स्वतन्त्रताको बोध हुन सक्छ।
एआईले बनाएको चित्र
अष्टावक्र

यदि देहं पृथक् कृत्य चिति विश्राम्य तिष्ठसि । अधुनैव सुखी शान्तो बन्धमुक्तो भविष्यसि ॥

॥ १.४ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

yadi dehaṃ pṛthak kṛtya citi viśrāmya tiṣṭhasi । adhunaiva sukhī śānto bandhamukto bhaviṣyasi ॥

अर्थ

शरीरलाई आफूबाट अलग राखेर चेतनामा विश्राम गरी रह्यौ भने अहिले नै सुखी, शान्त र बन्धनमुक्त हुनेछौ।

सार

शरीरको पकड छोडेर चेतनामा बस: अहिले नै।

विस्तार · थप शब्दमा

यदि शरीरलाई नै ‘म’ ठान्ने तादात्म्यबाट विवेकपूर्वक अलग भएर चेतनामा विश्राम गर्छौ भने अहिले नै सुख, शान्ति र बन्धनमुक्तिको बोध सम्भव छ। यहाँ शरीरबाट अलग हुनु भनेको त्यसलाई त्याग्नु वा हानि पुर्‍याउनु होइन; शरीरमा उठ्ने संवेदना र परिवर्तनलाई देख्न सक्नु हो। मनका हरेक हलचलसँग बगिरहनुभन्दा तिनलाई जान्ने चेतनामा अडिँदा अष्टावक्रले देखाएको विश्रामको अर्थ खुल्न थाल्छ।

खण्डको प्रसङ्ग · तिमी साक्षी हौ

पाँच श्लोकले 'म' को ठेगाना फेर्छन्: तत्त्व होइन, वर्ण होइन, कर्ता होइन; देख्ने साक्षी। १.६ लाई अधिकारी चिह्न छ।

यो प्रसङ्ग खण्डका ५ श्लोकको साझा हो।
शब्दार्थ मस्यौदा

पदच्छेद: यदि देहम् पृथक् कृत्य चिति विश्राम्य तिष्ठसि अधुना एव सुखी शान्तः बन्धमुक्तः भविष्यसि

यदि
यदि
देहम्
शरीरलाई
पृथक् कृत्य
अलग गरेर
चिति
चेतनामा
विश्राम्य
विश्राम गरेर
तिष्ठसि
रहन्छौ
अधुना एव
अहिले नै
सुखी
सुखी
शान्तः
शान्त
बन्धमुक्तः
बन्धनबाट मुक्त
भविष्यसि
हुनेछौ
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

आजका लागि

आज एक मिनेट आँखा बन्द गरेर 'शरीर यहाँ छ, म हेरिरहेको छु' भनी बसौँ।

मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।

संवेदनालाई राम्रो-नराम्रो नठहराई केवल देख्न सकिन्छ?

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी