वर्ण र आश्रमभन्दा पर
न त्वं विप्रादिको वर्णो नाश्रमी नाक्षगोचरः । असङ्गोऽसि निराकारो विश्वसाक्षी सुखी भव ॥
॥ १.५ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
na tvaṃ viprādiko varṇo nāśramī nākṣagocaraḥ । asaṅgo'si nirākāro viśvasākṣī sukhī bhava ॥
अर्थ
तिमी ब्राह्मण आदि कुनै वर्ण होइनौ, कुनै आश्रमका होइनौ, इन्द्रियको विषय पनि होइनौ; तिमी असङ्ग, निराकार, विश्वका साक्षी हौ। सुखी होऊ।
सार
जात, आश्रम, रूप – कुनै पनि 'म' होइन।
विस्तार · थप शब्दमा
जात, वर्ण, जीवनको आश्रम वा इन्द्रियले देख्ने रूपले तिम्रो आत्मस्वरूपलाई समेट्न सक्दैनन्। यी परिचयका बीच पनि तिमी असङ्ग, निराकार र समस्त अनुभवको साक्षी हौ। आफ्नो मूल्यलाई कुनै एउटा सामाजिक चिनारीमा बन्द नगर; अष्टावक्रले सुखी रहन दिएको निम्तो यही फराकिलो आत्मबोधमा टिकेको छ।
खण्डको प्रसङ्ग · तिमी साक्षी हौ
पाँच श्लोकले 'म' को ठेगाना फेर्छन्: तत्त्व होइन, वर्ण होइन, कर्ता होइन; देख्ने साक्षी। १.६ लाई अधिकारी चिह्न छ।
यो प्रसङ्ग खण्डका ५ श्लोकको साझा हो।शब्दार्थ मस्यौदा
पदच्छेद: न त्वम् विप्र-आदिकः वर्णः न आश्रमी न अक्ष-गोचरः असङ्गः असि निराकारः विश्व-साक्षी सुखी भव
- त्वम्
- तिमी
- विप्रादिकः वर्णः
- ब्राह्मण आदि वर्ण
- आश्रमी
- कुनै आश्रम (ब्रह्मचर्य आदि) का
- अक्षगोचरः
- इन्द्रियले देख्न सकिने
- असङ्गः
- असङ्ग, कसैसँग नटाँसिएको
- असि
- हौ
- निराकारः
- आकाररहित
- विश्वसाक्षी
- विश्वको साक्षी
- सुखी भव
- सुखी होऊ
आजका लागि
आज नाम, पद र जातभन्दा पछाडि एकपटक सोधौँ: यी तीनैलाई देख्ने को हो?
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
कुन परिचयको बचाउ तिमी सबैभन्दा जोडले गर्छौ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी