प्रकरण २

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

श्लोक ११–१४ · आत्मालाई चार नमस्कार

अविनाशी आत्मालाई नमस्कार

पहिलो पढाइ
आश्चर्य! मलाई नमस्कार छ; ब्रह्मादेखि तृणसम्मको जगत् नाश हुँदा पनि आत्मस्वरूप मेरो नाश हुँदैन।
एआईले बनाएको चित्र
जनक

अहो अहं नमो मह्यं विनाशो यस्य नास्ति मे । ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं जगन्नाशोऽपि तिष्ठतः ॥

॥ २.११ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

aho ahaṃ namo mahyaṃ vināśo yasya nāsti me । brahmādistambaparyantaṃ jagannāśo'pi tiṣṭhataḥ ॥

अर्थ

आश्चर्य! मलाई नमस्कार छ; ब्रह्मादेखि तृणसम्मको जगत् नाश हुँदा पनि आत्मस्वरूप मेरो नाश हुँदैन।

सार

जगत् नाश हुँदा पनि म रहन्छु: मलाई नमस्कार।

विस्तार · थप शब्दमा

‘मलाई नमस्कार’ भन्ने जनकको उद्गारलाई व्यक्तिगत अहंकारको जयघोष ठान्दा श्लोक उल्टो बुझिन्छ। उनी परिवर्तन र नाशले नछुने आत्मस्वरूपप्रति विस्मय व्यक्त गरिरहेका छन्। ब्रह्मादेखि सानो तृणसम्मको समस्त जगत् नाश भए पनि त्यो आधार रहन्छ भन्ने यहाँको दार्शनिक दाबी हो। शरीर कहिल्यै मर्दैन भन्ने प्रतिज्ञा यसबाट ननिकाल; नमस्कारको केन्द्र देह होइन, आत्मा हो।

खण्डको प्रसङ्ग · आत्मालाई चार नमस्कार

'मलाई नमस्कार' नाश, गति र स्वामित्वले नछुने आत्माका लागि भनिएको हो; आत्मप्रशंसा होइन।

यो प्रसङ्ग खण्डका ४ श्लोकको साझा हो।

मुख्य शब्द

नमो मह्यम्
मलाई नमस्कार
विनाश
विनाश
ब्रह्मा
ब्रह्मा, सृष्टिकर्ता
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।

'म आफैलाई नमस्कार गर्छु' भन्ने वाक्य हैसियत होइन, चेतनातर्फ फर्किँदा के हुन्छ?

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी