प्रकरण २

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

श्लोक २३–२५ · चित्तको हावा, जगत्को जहाज र जीवका छाल

चित्तको हावा, विश्वका छाल

म अनन्त महासागरमा चित्तरूपी वायु उठ्दा अनेक विश्वरूपी छालहरू एकाएक उठ्छन्—कस्तो आश्चर्य!
एआईले बनाएको चित्र
जनक

अहो भुवनकल्लोलैर्विचित्रैर्द्राक् समुत्थितम् । मय्यनन्तमहाम्भोधौ चित्तवाते समुद्यते ॥

॥ २.२३ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

aho bhuvanakallolairvicitrairdrāk samutthitam । mayyanantamahāmbhodhau cittavāte samudyate ॥

अर्थ

म अनन्त महासागरमा चित्तरूपी वायु उठ्दा अनेक विश्वरूपी छालहरू एकाएक उठ्छन्—कस्तो आश्चर्य!

सार

ममा चित्तको हावा उठ्दा विश्वका छाल उठ्छन्।

विस्तार · थप शब्दमा

जनक आफूलाई अनन्त महासागरका रूपमा र चित्तको चञ्चलतालाई त्यसमा बहने हावाका रूपमा देखाउँछन्। हावा उठ्दा समुद्रमा छाल उठेझैँ मनका संकल्प–विकल्पसँग अनुभवका अनेक विश्व प्रकट हुन्छन्। उपमाले चित्तको गति र दृश्यको विविधतालाई जोड्छ, तर समुद्र छालमा सीमित हुँदैन। यसलाई मनले बाहिरी जगत्का भौतिक घटना इच्छाअनुसार सिर्जना गर्छ भन्ने दाबी नठान।

खण्डको प्रसङ्ग · चित्तको हावा, जगत्को जहाज र जीवका छाल

अन्त्यको समुद्र: चित्तको हावासँगै विश्व उठ्छन्, हावा थामिँदा व्यापारीको जहाज नष्ट हुन्छ, र जीवका छाल खेलिरहन्छन्।

यो प्रसङ्ग खण्डका ३ श्लोकको साझा हो।

मुख्य शब्द

महाम्भोधि
महासागर
चित्तवात
चित्तको हावा
कल्लोल
छाल
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।

घटना हुनुअघि नै मनले कस्तो संसार बनाउँछ?

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी