उखुको रस र चिनी
यथैवेक्षुरसे क्लृप्ता तेन व्याप्तैव शर्करा । तथा विश्वं मयि क्लृप्तं मया व्याप्तं निरन्तरम् ॥
॥ २.६ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
yathaivekṣurase klṛptā tena vyāptaiva śarkarā । tathā viśvaṃ mayi klṛptaṃ mayā vyāptaṃ nirantaram ॥
अर्थ
उखुको रसबाट बनेको चिनीमा त्यही रस व्याप्त भएझैँ ममा प्रकट विश्व मबाटै निरन्तर व्याप्त छ।
सार
चिनीमा रस व्याप्त; विश्वमा म व्याप्त।
विस्तार · थप शब्दमा
चिनीको रूप हेर्दा उखुको डाँठ वा रस देखिँदैन, तर त्यसको मिठास र आधार उही रससँग जोडिएको छ। जनक आफूमा प्रकट विश्वलाई यही निरन्तर व्याप्तिको दृष्टिले हेर्छन्। रूप बदलिए पनि आधारबाट छुट्टिएको छैन भन्ने भाव यसमा छ। यहाँको ‘म’ व्यक्तिगत अहंकार होइन; चेतनस्वरूप आत्मालाई जनाउने भएकाले यसलाई आफ्नो व्यक्तित्वले संसार बनाएको दाबी नठान।
खण्डको प्रसङ्ग · पानी, धागो, चिनी र सच्चिएका भ्रम
एउटै कुराका लागि सात उपमा: विश्व आफ्नो आधारबाट भिन्न छैन, र आधार चिनेपछि भ्रम टुङ्गिन्छ।
यो प्रसङ्ग खण्डका ७ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- इक्षुरस
- उखुको रस
- शर्करा
- चिनी
- व्याप्त
- व्याप्त
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
प्रस्तुतिका भेदभन्दा पर हेर्दा कुन निरन्तरता देखिन्छ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी