प्रकरण २

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

श्लोक ४–१० · पानी, धागो, चिनी र सच्चिएका भ्रम

प्रकाश नै मेरो स्वरूप

प्रकाश नै मेरो स्वभाव हो, म त्यसबाट भिन्न छैन; जगत् प्रकट हुँदा म नै प्रकाशित भइरहेको हुन्छु।
एआईले बनाएको चित्र
जनक

प्रकाशो मे निजं रूपं नातिरिक्तोऽस्म्यहं ततः । यदा प्रकाशते विश्वं तदाहं भास एव हि ॥

॥ २.८ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

prakāśo me nijaṃ rūpaṃ nātirikto'smyahaṃ tataḥ । yadā prakāśate viśvaṃ tadāhaṃ bhāsa eva hi ॥

अर्थ

प्रकाश नै मेरो स्वभाव हो, म त्यसबाट भिन्न छैन; जगत् प्रकट हुँदा म नै प्रकाशित भइरहेको हुन्छु।

सार

प्रकाश मेरो स्वरूप हो; जगत् चम्कँदा म नै चम्कन्छु।

विस्तार · थप शब्दमा

जनकका लागि प्रकाश यहाँ कुनै बत्तीको किरण होइन; अनुभव थाहा हुने चेतनाको रूपक हो। शरीर, विचार र संसार जे प्रकट भए पनि त्यसको थाहा चेतनामा नै हुन्छ। ‘जगत् प्रकाशित हुँदा म नै भास्छु’ भन्ने उनको भनाइ यही आत्मप्रकाशित चेतनामा टिकेको छ। वस्तु देख्न खोज्ने नजरलाई, देखिनु र जानिनु सम्भव भएको तथ्यतिर फर्काउने श्लोक हो यो।

खण्डको प्रसङ्ग · पानी, धागो, चिनी र सच्चिएका भ्रम

एउटै कुराका लागि सात उपमा: विश्व आफ्नो आधारबाट भिन्न छैन, र आधार चिनेपछि भ्रम टुङ्गिन्छ।

यो प्रसङ्ग खण्डका ७ श्लोकको साझा हो।

मुख्य शब्द

प्रकाश
प्रकाश
निजरूप
आफ्नै स्वरूप
भास
भास, प्रकट हुनु
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।

जानिएको कुराको कथा थप्नुअघि जान्ने तथ्यलाई नै देख्न सकिन्छ?

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी