चाँदी, सर्प र पानी
अहो विकल्पितं विश्वमज्ञानान्मयि भासते । रूप्यं शुक्तौ फणी रज्जौ वारि सूर्यकरे यथा ॥
॥ २.९ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
aho vikalpitaṃ viśvamajñānānmayi bhāsate । rūpyaṃ śuktau phaṇī rajjau vāri sūryakare yathā ॥
अर्थ
अज्ञानले ममा कल्पित विश्व भास्छ—सीपीमा चाँदी, डोरीमा सर्प र सूर्यकिरणमा पानी देखिएझैँ।
सार
चाँदी, सर्प, पानी: तीन भ्रम, एउटै सिकाइ।
विस्तार · थप शब्दमा
टल्किएको सीपीलाई चाँदी ठानिन्छ, डोरीलाई सर्प मानिन्छ, तातो घाममा टाढा पानीजस्तो देखिन्छ। तीनै अवस्थामा केही देखिएको हुन्छ, तर त्यसलाई दिइएको अर्थ मिलेको हुँदैन। जनक यिनै उदाहरणमार्फत आफूमा भासेको विश्वमाथि प्रश्न गर्छन्। उपमाको बल भ्रमलाई ठाडै नकार्नुमा भन्दा, त्यो कसरी आधारमा आरोपित हुन्छ र चिनेपछि कसरी खुल्छ भन्नेमा छ।
खण्डको प्रसङ्ग · पानी, धागो, चिनी र सच्चिएका भ्रम
एउटै कुराका लागि सात उपमा: विश्व आफ्नो आधारबाट भिन्न छैन, र आधार चिनेपछि भ्रम टुङ्गिन्छ।
यो प्रसङ्ग खण्डका ७ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- शुक्ति
- सीपी
- रूप्य
- चाँदी
- विकल्पित
- कल्पित
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
जाँच्नुअघि नै कुन आभासले चाहना वा डर उठाउँछ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी