अद्वैतमा टिकेर पनि कामवश
सन्दर्भसहित
आस्थितः परमाद्वैतं मोक्षार्थेऽपि व्यवस्थितः । आश्चर्यं कामवशगो विकलः केलिशिक्षया ॥
॥ ३.६ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
āsthitaḥ paramādvaitaṃ mokṣārthe'pi vyavasthitaḥ । āścaryaṃ kāmavaśago vikalaḥ keliśikṣayā ॥
अर्थ
परम अद्वैतमा टिकेको र मोक्षमा उन्मुख भएर पनि कामनाको वशमा परी रतिक्रीडाले विकल हुनु आश्चर्य हो।
सार
अद्वैतमा टिकेको भन्ने, तर कामनाले विकल।
विस्तार · थप शब्दमा
अष्टावक्र विरोधलाई अझ खुला बनाउँछन्: एकातिर परम अद्वैत र मुक्तिको अभिमुखता, अर्कातिर कामनाले चलाएको चञ्चलता। प्रश्न चाहना उठेकै कारण आफूलाई दोषी ठहराउनु होइन; ‘म स्थिर छु’ भन्ने दाबीलाई आफ्नो वास्तविक अवस्थासँग जाँच्नु हो। रतिक्रीडाको उल्लेख यहाँ स्पष्ट छ, तर आलोचनाको केन्द्र वशमा पर्नु र विकल हुनु हो। बोधको भाषा अभ्यासभन्दा अगाडि दौडिएको छ कि छैन भनेर हेर्न निम्तो छ।
खण्डको प्रसङ्ग · सुन्नु र कामनाको पकडबाट छुट्नु
सुनेको ज्ञान र चलिरहेको आसक्तिबीचको दूरी: यौनासक्ति, 'मेरो', कामवश र अन्त्यकालको लालसा।
यो प्रसङ्ग खण्डका ४ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- कामवशग
- कामनाको वशमा
- विकल
- विकल, अस्थिर
- केलिशिक्षा
- केलिशिक्षा: रतिक्रीडाको अभ्यास (सन्दर्भमा)
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
आफूलाई मुक्त भन्नाले ध्यानलाई वास्तवमा केले चलाउँछ भन्ने देख्नबाट रोक्छ?
यी दुई श्लोकमा यौनसम्बन्धी उल्लेख र तपस्वी 'मलिनता' को भाषा छ; सन्दर्भ-पङ्क्तिबिना देखाइँदैन र दैनिक स्लटमा राखिँदैन।
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी