अन्त्यकालमा पनि कामना
उद्भूतं ज्ञानदुर्मित्रमवधार्यातिदुर्बलः । आश्चर्यं काममाकाङ्क्षेत् कालमन्तमनुश्रितः ॥
॥ ३.७ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
udbhūtaṃ jñānadurmitramavadhāryātidurbalaḥ । āścaryaṃ kāmamākāṅkṣet kālamantamanuśritaḥ ॥
अर्थ
कामनालाई ज्ञानको बाधक चिने पनि अत्यन्त दुर्बल र जीवनको अन्त्यनजिक हुँदा समेत त्यसकै लालसा रहनु आश्चर्य हो।
सार
दुर्बल, अन्त्य नजिक, तर पनि कामना।
विस्तार · थप शब्दमा
चाहना आफैँ उमेरसँग समाप्त हुन्छ भन्ने भरोसालाई अष्टावक्र प्रश्न गर्छन्। शरीर कमजोर हुँदै र जीवनको अन्त्य नजिकिँदै जाँदा पनि, ज्ञानलाई ढाक्ने तृष्णाको पकड बाँकी रहन सक्छ। यो वृद्धावस्थालाई होच्याउने वा सबै इच्छालाई रोग ठहराउने निम्तो होइन; समय बित्नु र मनको बानी बुझ्नु फरक कुरा हुन् भन्ने कठोर सम्झना हो। आफूलाई चलाइरहेको लालसा अहिले नै चिन्नु यहाँको मनन हो।
खण्डको प्रसङ्ग · सुन्नु र कामनाको पकडबाट छुट्नु
सुनेको ज्ञान र चलिरहेको आसक्तिबीचको दूरी: यौनासक्ति, 'मेरो', कामवश र अन्त्यकालको लालसा।
यो प्रसङ्ग खण्डका ४ श्लोकको साझा हो।मुख्य शब्द
- ज्ञानदुर्मित्र
- ज्ञानको शत्रु
- दुर्बल
- दुर्बल
- अन्तकाल
- अन्त्यकाल
मनन · एउटा प्रश्न, आफैँसँग।
कुन बानी समयसँगै आफैँ हराउँछ भनेर मानिरहेका छौ?
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी