चाण्डाल भनिने विप्र
हेर्ने दृष्टि · आजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
चोरी र अर्काकी पत्नीमाथि अतिक्रमण गम्भीर अपराध हुन् भन्ने कुरा आज पनि लागू हुन्छ। तर श्लोकले त्यस्तो मानिसलाई 'चाण्डाल' भन्छ: यो शताब्दियौँसम्म अछुत ठानिएका समुदायको नाम हो, जसलाई यहाँ सबैभन्दा ठूलो गालीका रूपमा प्रयोग गरिएको छ। जातका आधारमा हुने भेदभाव र छुवाछूत नेपालको संविधान र कानुनले निषेध गरेको छ। यो ऐतिहासिक पाठका रूपमा मात्र राखिएको छ।
यो श्लोक आजको मूल्यसँग मेल खाँदैन। किन? पाठ र अर्थ हेर्नुहोस्
देवद्रव्यं गुरुद्रव्यं परदाराभिमर्शनम् । निर्वाहः सर्वभूतेषु विप्रश्चाण्डाल उच्यते ॥
॥ ११.१७ ॥अर्थ
जो देवताको र गुरुको धन हडप्छ, अर्काकी पत्नीमाथि हात हाल्छ, र जुनसुकै प्राणीबाट पनि गुजारा चलाउँछ, त्यस्तो विप्रलाई चाण्डाल भनिन्छ।
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org