व्यर्थ गएको शरीर
हस्तौ दानविवर्जितौ श्रुतिपुटौ सारस्वतद्रोहिणौ नेत्रे साधुविलोकनेन रहिते पादौ न तीर्थं गतौ । अन्यायार्जितवित्तपूर्णमुदरं गर्वेण तुङ्गं शिरो रे रे जम्बुक मुञ्च मुञ्च सहसा नीचं सुनिन्द्यं वपुः ॥
॥ १२.४ ॥अर्थ
हात कहिल्यै दानमा लागेनन्, कान विद्याविरोधी रहे, आँखाले सज्जन हेरेनन्, खुट्टा तीर्थ गएनन्, पेट अन्यायले कमाएको धनले भरियो र शिर घमन्डले ठाडो रह्यो: ए स्याल, यो नीच र निन्दनीय शरीर तुरुन्तै छोड्, छोड्!
हेर्ने दृष्टि · सन्दर्भसहित
शरीरका हरेक अङ्गले जीवनभर के गरे भनेर सोध्ने प्रश्न, दिने हात, सिक्ने कान, असल हेर्ने आँखा, इमानको कमाइ र नम्र शिर, आज पनि गहिरो छ। तर मृत शरीर खान लागेको स्याललाई 'छोड्' भन्ने कठोर बिम्ब र 'तीर्थ नगएका खुट्टा' त्यस समयको शैली र धार्मिक मान्यता हुन्; कुनै मानिसको शरीर निन्दनीय हुँदैन, कुरा आचरणको हो।
विषय
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org